Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Ομιλία ΥΕΘΑ Ευάγγελου Αποστολάκη κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου ‘’Ρυθμίσεις μέριμνας προσωπικού Ενόπλων Δυνάμεων, Στρατολογίας, Στρατιωτικής Δικαιοσύνης και άλλες διατάξεις’’ στην Ολομέλεια της Βουλής

«Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Ο βασικός κορμός του νομοσχεδίου μας είναι η μέριμνα του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, όλων των κατηγοριών, κάθε βαθμού και προέλευσης. Σκοπός μας είναι να συμπαρασταθούμε όσο γίνεται περισσότερο στους ανθρώπους μας, στα προσωπικά και οικογενειακά τους ζητήματα, να τους δώσουμε λύσεις, να άρουμε εμπόδια, να τους δείξουμε ότι είναι μέλη ενός οργανισμού που τους σέβεται έμπρακτα και ουσιαστικά.

Οι διατάξεις που έχουμε συμπεριλάβει έχουν διαμορφωθεί μετά από σοβαρή επιτελική εργασία, με διάλογο, διαβούλευση και σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς και τα υπουργεία.

Και επιδιώκουμε να νομοθετήσουμε τις καλύτερες δυνατές ρυθμίσεις, με ανθρώπινη προσέγγιση, με αίσθημα δικαίου και οπωσδήποτε με προσήλωση στην προστασία και στην επαύξηση της μαχητικής μας ικανότητας.

Φυσικά, θα ήταν ευχής έργο να είχαμε την οικονομική άνεση να κάνουμε ακόμα μεγαλύτερα βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Εργαζόμαστε, όμως, και για τον σκοπό αυτό, στο μέρος που μας αναλογεί, γιατί η οικονομική ανάπτυξη της χώρας είναι σκοπός εθνικός.

Έχουμε λάβει, λοιπόν, υπόψη μας την ανάγκη ελαχιστοποίησης του κόστους που προκαλείται στον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά θέλω να πιστεύω ότι προτείνουμε λύσεις με τους λιγότερους δυνατούς συμβιβασμούς και χωρίς εκπτώσεις σε θέματα που αφορούν ευπαθείς ομάδες, προβλήματα υγείας και ανθρώπινα δικαιώματα.

Πέραν, όμως, της δημοσιονομικής κατάστασης, η παρούσα συγκυρία είναι ευαίσθητη και για άλλους λόγους.

Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις λειτουργούν εγγυητικά όχι μόνο για την ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας, αλλά αποτελούν παράγοντα ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Η διατήρηση της ειρήνης ξεκινά από το διεθνές πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον, τόσο για την ευρύτερη περιοχή των ελληνικών και των ευρωπαϊκών συμφερόντων και δικαιωμάτων, όσο και παγκοσμίως.

Η εικόνα, επομένως, που πρέπει να έχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις μιας χώρας στρατιωτικά αξιόπιστης και ισχυρής, με διεθνή λόγο και ρόλο, πρέπει να είναι μια εικόνα αποφασιστικότητας και συνοχής.

Και σε ακριβώς αυτήν τη συνοχή αποσκοπεί η διαρκής μέριμνα του προσωπικού, η διατήρηση του αισθήματος δικαιοσύνης, η επιβράβευση της προσφοράς, το πνεύμα κατανόησης, η παροχή κινήτρων, ο σεβασμός των δικαιωμάτων, η συνδρομή στις προσωπικές και οικογενειακές ανάγκες.

Το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων, από τα μόνιμα στελέχη μέχρι τα παιδιά που υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία, είναι στην πρώτη γραμμή του εθνικού καθήκοντος, και ξέρουμε ότι το κάνουν με επίγνωση της αποστολής τους και με πραγματικό αίσθημα προσφοράς. Γι’ αυτό, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας θεωρεί ότι η διατήρηση της αποτελεσματικότητας είναι πρωτίστως ζήτημα ηθικού.

Το ηθικό είναι αυτό που έχει επαυξήσει το αξιόμαχο και το στρατιωτικό μας κύρος σε περιφερειακό και συμμαχικό επίπεδο, παρά την κρίση, παρά τις περικοπές, παρά τη διεθνή ρευστότητα και τις ασύμμετρες απειλές που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Σε αυτήν τη βάση επομένως, θα αναφερθώ σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο και νομίζω ότι δίνουν το στίγμα του. Έχουν ήδη συζητηθεί στην Επιτροπή, όπου με χαρά είδα ότι η πλειοψηφία των βουλευτών που συμμετείχαν τις έκρινε αντικειμενικά και καλόπιστα και πολλές από αυτές έγιναν αποδεκτές διακομματικά.

Ενδεικτικά, λοιπόν, θα αναφερθώ στα εξής:

Μειώνεται η στρατιωτική θητεία για τα τέκνα των τριτέκνων και των πολύτεκνων οικογενειών.

Εκσυγχρονίζεται η νομοθεσία για τους αντιρρησίες συνείδησης και εναρμονίζεται με το γενικότερο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Εδώ θέλω να σταθώ σε δύο θέματα.

Το πρώτο αφορά στην άρση της υποχρέωσης που υπάρχει σήμερα από τον νόμο να υπηρετούν οι αντιρρησίες συνείδησης χρονικά μεγαλύτερη θητεία σε σχέση με όσους την εκπληρώνουν ένοπλα. Με την εναλλακτική θητεία, όπως γνωρίζετε, παρέχονται κάποιες πραγματικές υπηρεσίες στο κοινωνικό σύνολο και δεν υπάρχει λόγος να διαρκεί περισσότερο ή να έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Αυτή είναι πάγια θέση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και την υλοποιούμε.

Το δεύτερο αφορά στη σύνθεση της επιτροπής που εξετάζει τα αιτήματα υπαγωγής στην εναλλακτική αυτή υπηρεσία και ο μόνος λόγος που αναφέρομαι σε αυτό είναι ότι ακούστηκαν διάφορες κατηγορίες και αβάσιμοι φόβοι περί δήθεν απαξίωσης των στρατιωτικών, επειδή αντικαθιστούμε τον ένα από τους δύο στρατιωτικούς με έναν καθηγητή φιλοσοφικής, κοινωνιολογίας ή νομικής. Το ζήτημα των προσωπικών πεποιθήσεων, όπως αντιλαμβάνεστε φαντάζομαι όλοι, δεν είναι στρατιωτικό, αλλά προσωπικό και άπτεται περισσότερο των επιστημών που σας ανέφερα. Είναι δηλαδή θέμα επιλογής της κατάλληλης επιστημονικής ειδικότητας και όχι αντικειμενικότητας ή αμεροληψίας και καλό είναι να είμαστε προσεκτικοί και να μη δημιουργούμε εντυπώσεις σχετικά με την ακεραιότητα των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων χωρίς λόγο.

Ως προς την επιλογή των καθηγητών αυτών από την περιοχή της Αττικής, αυτό νομίζω ότι είναι εύλογο, γιατί με τον τρόπο αυτόν μειώνουμε και το κόστος της παρεχόμενης αποζημίωσης, αλλά και είναι ευχερέστερη η παρουσία τους στις συνεδριάσεις των επιτροπών.

Συνιστώνται, επίσης, τα Γραφεία Νομικής Προστασίας Στελεχών, με σκοπό να παρέχουν άμεση και απευθείας ενημέρωση στα στελέχη σχετικά με υπηρεσιακές υποθέσεις, που τα αφορούν άμεσα και προσωπικά, αλλά και να συνδράμουν τα Επιτελεία στον εντοπισμό τυχόν περιπτώσεων κακοδιοίκησης.

Επέλεξαν κάποιοι να παρουσιάσουν μια στρεβλή εικόνα της διάταξης αυτής, κάνοντας λόγο για παράκαμψη της ιεραρχίας και για πλήγμα στην πειθαρχία των Ενόπλων Δυνάμεων. Και το έκαναν με οξύ και απρεπές ύφος, με προσωπικές κατηγορίες εναντίον μου στην Επιτροπή και με αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα και στον τύπο.

Πρόκειται φυσικά για παρερμηνεία και αναρωτιέμαι πόσο πιο καθαρή πρέπει να είναι η διατύπωση της διάταξης, ώστε και ο πλέον καχύποπτος να αντιληφθεί ότι αντικείμενο των Γραφείων είναι η ενημέρωση των στελεχών για το τι προβλέπει ο νόμος ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους.

Η ενημέρωση αυτή δεν λειτουργεί μόνο υπέρ του αισθήματος δικαίου που πρέπει να έχει το στέλεχος στην εκτέλεση της αποστολής του, αλλά και υπέρ της Υπηρεσίας, δηλαδή ουσιαστικά των στελεχών που βρίσκονται σε θέσεις προϊσταμένων και πρέπει να διοικούν το προσωπικό δίκαια και με το λιγότερο δυνατό γραφειοκρατικό κόστος.

Όπως είπα και στην Επιτροπή, οι περιπτώσεις κακοδιοίκησης στις Ένοπλες Δυνάμεις δεν είναι συχνές. Αλλά φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο το πλαίσιο πρόληψής τους.

Αυτές είναι οι παράμετροι του θέματος που μπορούμε να συζητήσουμε, γιατί είναι και οι πραγματικές. Τα υπόλοιπα φοβάμαι ότι γίνονται μόνο για τη δημιουργία εντυπώσεων.

Συνεχίζοντας με τις διατάξεις, λαμβάνεται μέριμνα για το ωράριο εργασίας και τις μεταθέσεις του προσωπικού που έχει σοβαρά προβλήματα υγείας ή επιμελείται Άτομα με Αναπηρία.

Εξαιρούνται τα αναδρομικά που καταβλήθηκαν το 2018 από τον υπολογισμό του εισοδήματος για την καταβολή των κοινωνικών επιδομάτων, παροχών και οικονομικών ενισχύσεων.

Επεκτείνεται στους στρατιωτικούς η δυνατότητα που ήδη έχουν οι δημόσιοι υπάλληλοι, αλλά και τα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας, για την εκπροσώπηση και την υπεράσπισή τους στα ποινικά δικαστήρια για υπηρεσιακές υποθέσεις από λειτουργούς του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Ρυθμίζεται μεγάλος αριθμός εκκρεμοτήτων που άπτονται της υπηρεσιακής και βαθμολογικής εξέλιξης κάθε κατηγορίας προσωπικού.

Καθιερώνεται νέος τύπος δελτίου ταυτότητας των στρατιωτικών, το οποίο θα χρησιμεύει ως ταξιδιωτικό έγγραφο και θα έχει νέες προδιαγραφές ασφαλείας.

Εισάγονται με επιεικέστερα κριτήρια στις στρατιωτικές μας σχολές οι μαθητές που έζησαν τις δύσκολες στιγμές της πλημμύρας στη Μάνδρα το 2017 και της πυρκαγιάς στο Μάτι το 2018.

Επεκτείνεται η περίθαλψη στα στρατιωτικά νοσοκομεία των ανασφάλιστων και των οικογενειών όσων συμμετείχαν στα πολεμικά γεγονότα της Κύπρου το 1964, το 1967 και το 1974.

Εκσυγχρονίζεται το πλαίσιο λειτουργίας της Υπηρεσίας Υποδοχής Πλοίων και Πολεμικής Χρησιμοποίησης Λιμένων.

Ιδρύεται η Εθνική Στρατιωτική Αρχή Αξιοπλοΐας ως ανεξάρτητη οργανωτική μονάδα του ΓΕΕΘΑ, για την πιστοποίηση της συμμόρφωσης υλικού, μέσων και προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων και φορέων της αμυντικής βιομηχανίας με το εθνικό και διεθνές κανονιστικό πλαίσιο αξιοπλοΐας αεροσκαφών και πλοίων.

Σχετικά με την πρόταση που ακούστηκε στην Επιτροπή για καθιέρωση αμετάθετου μετά τη συμπλήρωση 25 ετών υπηρεσίας, θέλω να υπενθυμίσω ότι ο κύριος στόχος των μεταθέσεων είναι η κάλυψη των αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία βέβαια πρέπει να γίνεται με σεβασμό στις προσωπικές ανάγκες των στελεχών. Η θεσμοθέτηση, επομένως, προνομίου αμετάθετου με μόνο κριτήριο τα έτη υπηρεσίας, περιορίζει υπέρμετρα την Υπηρεσία και τη δεσμεύει για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, το οποίο μπορεί να υπερβαίνει το 1/3 του υπηρεσιακού βίου των στελεχών και αναγκαστικά επηρεάζει το αξιόμαχο του στρατεύματος. Νομίζω ότι προς το παρόν δεν πρέπει και δεν μπορεί να γίνει δεκτή.

Κυρίες και κύριοι βουλευτές, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει αποδείξει σε όλη τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης ότι ο ανθρωποκεντρικός του προσανατολισμός παραμένει σταθερός και ότι φροντίζει συνεχώς και με κατάλληλες παρεμβάσεις να βελτιώνει το υπηρεσιακό και εργασιακό περιβάλλον του στρατιωτικού και του πολιτικού του προσωπικού.

Δεν πρόκειται απλά για την έμπρακτη αναγνώριση της καθημερινής και ανιδιοτελούς προσφοράς των στελεχών του και των οικογενειών τους, αλλά για επένδυση που κάνει στο έμψυχο δυναμικό του, με σκοπό την εμπέδωση του αισθήματος δικαιοσύνης και ανταποδοτικότητας, τη διαφύλαξη των όρων σταθερής, πολύπλευρης και διαχρονικής συμμετοχής του σε κάθε κοινωνική ανάγκη, αλλά και την προάσπιση του πρωταρχικού του ρόλου για την εθνική άμυνα και την ασφάλεια της χώρας.

Θέλω να πω λίγα λόγια σχετικά μια τροπολογία που έχει κατατεθεί για την εισαγωγή μιας ρύθμισης, η οποία είναι σημαντική και αφορά στους Οπλίτες Βραχείας Ανακατάταξης.

Με το σημερινό πλαίσιο, οι οπλίτες που έχουν εκπληρώσει τη στρατιωτική τους θητεία μπορούν να ανακατατάσσονται στις Ένοπλες Δυνάμεις, προκειμένου να συνεχίζουν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, ως έμμισθοι, για χρονικό διάστημα έως 3 ετών.

Δεν υπάρχει όμως η δυνατότητα να παραμένουν αυτοί οι οπλίτες στις Ένοπλες Δυνάμεις, παρότι αρκετοί το επιθυμούν, ώστε να μετριάζεται και το έλλειμμα πληρότητας που έχουν κάποιες Μονάδες και να διατηρείται στο επιθυμητό επίπεδο ο βαθμός της επιχειρησιακής τους ετοιμότητας και της μαχητικής τους ικανότητος.

Επειδή, λοιπόν, πρόκειται για οπλίτες που έχουν ήδη κάποια εμπειρία και εξειδίκευση και εργάζονται ομαλά στο στρατιωτικό περιβάλλον, θέλουμε να έχουμε τη δυνατότητα να τους παρέχουμε περισσότερη και αρτιότερη εκπαίδευση, ώστε να τους αξιοποιούμε στη συνέχεια και επιχειρησιακά, είτε υπηρετούν στις μονάδες τους, είτε στις Ειδικές Δυνάμεις. Επίσης είναι ένα επιπλέον κίνητρο για να κάνουν αυτήν την επιλογή.

Για τον λόγο αυτό προτείνουμε την εισαγωγή της ρύθμισης αυτής, ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στους ήδη υπηρετούντες Οπλίτες Βραχείας Ανακατάταξης, εφόσον και οι ίδιοι το επιθυμούν, να παραμείνουν στις Ένοπλες Δυνάμεις για μία επιπλέον 3ετία.

Έγιναν αρκετές αλλαγές, αφού λάβαμε υπόψη τις θέσεις των κυρίων Βουλευτών και των μελών της Επιτροπής, και προσπαθήσαμε να υπάρχει μία εποικοδομητική συνεργασία στην τελική κατάληξη του νομοσχεδίου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το άρθρο 36 που αφορά την τροποποίηση των διατάξεων του Κώδικα Δικαστικού Σώματος των Ενόπλων Δυνάμεων αποσύρεται, γιατί προβλέπονται κάποιες ρυθμίσεις να γίνουν στη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Ευχαριστώ πολύ».