Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Ομιλία ΥΕΘΑ κ. Σπήλιου Π. Σπηλιωτόπουλου στο συνέδριο του Economist για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων

Κυρίες και Κύριοι,

Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία νέων συνθηκών ασφαλείας τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Οι πλέ-ον σημαντικοί παράγοντες που διαμορφώνουν τις νέες συνθήκες σε παγκόσμιο επίπεδο, είναι οι επιπτώσεις των γεγονότων της 11ης Σε-πτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ και της 11ης Μαρτίου 2004 στην Ισπανία, οι περιφερειακές συγκρούσεις και τα ασταθή κράτη, οι ασύμμετρες απει-λές και η διεθνής καταστροφική τρομοκρατία και η Τεχνολογική Επα-νάσταση στις Στρατιωτικές Υποθέσεις (Revolution in Military Affairs) που επέφεραν οι ραγδαίες εξελίξεις της σύγχρονης τεχνολογίας .

 Οι νέες συνθήκες στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και άμυνα δεν συν-δέονται όπως στο παρελθόν με μια συνεχή και μόνιμη εξωτερική απει-λή, αλλά με σύνθετες και συχνά απρόβλεπτες νέες απειλές. Ο επιθετικός εθνικισμός και ο θρησκευτικός φανατισμός δημιουργούν ε-στίες κρίσεων ανά την υφήλιο, που σε πολλές περιπτώσεις οδηγούν στην ένοπλη σύγκρουση. Το συνδυασμένο αποτέλεσμα της οικονομι-κής παγκοσμιοποίησης, των σημαντικών δημογραφικών αλλαγών, των εθνικών εντάσεων και των περιβαλλοντικών αλλαγών συνεισφέρει στη δημιουργία συνθηκών ανασφάλειας εντός της ίδιας της Ευρώπης αλλά και στην περιφέρειά της. Έτσι λοιπόν για την αντιμετώπιση των νέων αναδυόμενων προκλήσεων ασφάλειας, σήμερα, η Ευρώπη αναγνωρί-ζει την ανάγκη ενίσχυσης των αμυντικών της ικανοτήτων, καθώς και την ανάγκη χάραξης μιας κοινής Ευρωπαϊκής Αμυντικής Στρατηγικής.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η λήξη της στρατιωτικής α-ντιπαράθεσης μεταξύ των δυο αντιπάλων συμμαχιών στην Ευρώπη, επέφερε τέλος στο ενδεχόμενο ενός κλασσικού πολέμου ευρείας κλί-μακας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Όμως η εθνική ασφάλεια και η εξα-σφάλιση της διεθνούς ειρήνης απαίτησε ένα πιο ενεργό ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων των Ευρωπαϊκών χωρών. Αυτό αποδεικνύει η ανάπτυξη των δυνάμεων στα Βαλκάνια αλλά και σε άλλες περιοχές της Υδρογείου.

 

Στο στρατιωτικό – στρατηγικό επίπεδο, η συνδυασμένη επίδραση του ΝΑΤΟ’s Defense Capabilities Initiatives (DCI) και European Security Defense Identity (ESDI), των στόχων του Ελσίνκι και των αποτελεσμάτων της συνοδου της Πράγας του 2002 γνωστών ως «Prague Capabilities Commitments» (PCC) θα επιταχύνουν μέσα στα επόμενα χρόνια τις στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις, η εφαρμογή των οποίων θα λάβει χώρα την επόμενη δέκα-ετία. Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στις παραπάνω μεταρρυθμίσεις και συμβάλλει με αποφασιστικότητα στη διατήρηση της σταθερότητας και ασφάλειας τόσο στην περιοχή των Βαλκανίων όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.


Στην Ελλάδα, ο επανασχεδιασμός της Αμυντικής Στρατηγικής Αναθεώρησης με την εφαρμογή του ΣΧΕΔΙΟΥ 21, κρίνεται επίκαιρος και απαραίτητος με επίκεντρο στο ανθρώπινο δυναμικό και με στόχο τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό των Ελληνικών ΕΔ, την αύξηση της ικανότητας προβολής ισχύος, την αύξηση της ευελιξίας τους καθώς και την απόκτηση ικανότητας διεξαγωγής και ασύμμετρων επιχειρήσεων.

Οι Ελληνικές ΕΔ έχουν ήδη προσαρμοστεί στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της, διατηρώ-ντας ταυτόχρονα την αποτρεπτική τους ικανότητα. Αυτό έγινε μέσα από την αναθεώρηση του τρόπου λήψης αποφάσεων, την αναθεώρη-ση της δομής των, την άριστη εκπαίδευση του προσωπικού και τέλος μέσα από την ανάγκη ύπαρξης πολιτικής ηγεσίας που διαθέτει όραμα και ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις.

Εστιάζοντας στο μέγιστο εθνικό στόχο που είναι διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 2004, θα ήθελα να επισημάνω, ότι αυτό είναι έργο παγκοσμίων διαστάσεων και αναμένεται να προσελκύσει και να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον όλου του κόσμου.

Η Ελλάδα είναι η πρώτη μικρή χώρα που αναλαμβάνει μια τέτοια γιγάντια διοργάνωση. Ωστόσο είναι προφανές ότι για να πραγματο-ποιηθούν άψογοι αγώνες, τόσο από πλευράς οργανωτικής όσο και ασφαλείας, απαιτείται η συστράτευση όλων των υλικών και ανθρωπί-νων πόρων, αλλά και η διεθνής συνεργασία. Οι απαιτήσεις για την διοργάνωση ασφαλών Αγώνων αυξάνονται κατακόρυφα μετά τις διε-θνείς εξελίξεις των τελευταίων χρόνων. Για τον λόγο αυτό και η ασφά-λεια για τους Αγώνες του φετινού καλοκαιριού, που λαμβάνουν χώρα μέσα σε ένα ρευστό διεθνές πλαίσιο, απορροφά ένα ιδιαίτερα μεγάλο κονδύλιο: Ο προϋπολογισμός ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων έχει ξεπεράσει τα € 650 εκατ. και είναι τριπλάσιος του ακριβότερου μέ-χρι στιγμής ολυμπιακού προϋπολογισμού, που ήταν του Σύδνεϋ,το έ-τος 2000.

Από την άλλη, τα 40.000 και πλέον άτομα που θα εμπλακούν στους Αγώνες είναι στην ξηρά στη θάλασσα και στον αέρα, υπερτριπλάσια εκείνων που έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ για τον ίδιο σκοπό σε Αγώνες.

Οι ασύμμετρες απειλές που αντιμετωπίζει σήμερα ο κόσμος επιβάλλουν την λήψη όλων εκείνων των απαιτουμένων μέτρων και την καταβολή κάθε προσπάθειας, στο μέτρο του ανθρωπίνως δυνατού, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος τρομοκρατικής ενέργειας.

Ήδη η χώρα μας έχει προμηθευτεί ηλεκτρονικό και ψηφιακό σύστημα παρακολουθήσεως και ελέγχου, το οποίο εγκαθίσταται αυτόν τον καιρό στις 5 Ολυμπιακές πόλεις (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλος, Πάτρα, Ηράκλειο). Η τεχνολογία του συστήματος αυτού αποτελεί την τελευταία λέξη στον χώρο της επιτήρησης και των επικοινωνιών και θα καλύπτει όλους τους χώρους και την περίμετρο αυτών, όπου θα πραγματοποιούνται οι Αγώνες.

Μετά την εκδήλωση της τρομοκρατικής επιθέσεως της 11 Σεπ. 2001 στις ΗΠΑ και τις μετέπειτα τρομοκρατικές ενέργειες που έλαβαν χώρα στο Μπαλί, την Υεμένη, τη Μόσχα, την Κένυα, το Μαρόκο, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, την Ισπανία και πρόσφατα την Συρία, επαληθεύεται με τον πιο ανάγλυφο τρόπο η εκτίμηση ότι οι τυχόν ασύμμετρες απειλές κατά τη διάρκεια διεξαγωγής μαζικών εκδηλώσεων, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, δεν αντιμετωπίζονται πλέον με τις κλασσικές μεθόδους. Οι Κυβερνήσεις που διοργανώνουν τέτοιες εκδηλώσεις είναι πλέον υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν πλειάδα μέτρων, αστυνομικών και στρατιωτικών, εθνικών και διεθνών. Ειδικά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει από το νου ότι οι Αγώνες αυτοί εμπεριέχουν το ισχυρότερο μήνυμα ειρήνης που η ανθρωπότητα μπορεί να εκπέμψει.

Κατά συνέπεια, θα πρέπει να τηρηθεί μια ισορροπία μεταξύ του ειρηνικού μηνύματος των Αγώνων και της επιτακτικής ανάγκης για την ασφάλειά τους.

Η ευθύνη της ασφαλείας των Αγώνων έχει ανατεθεί στην ΕΛΑΣ, η οποία με την σειρά της έχει συστήσει μέσα στο Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως ειδική Διεύθυνση, την Διεύθυνση Ασφαλείας Ολυμπιακών Αγώνων (ΔΑΟΑ). Με αυτήν συνεργάζονται όλοι οι Φορείς που εμπλέκονται στην ασφάλεια των Αγώνων, όπως οι ΕΔ, το Λιμενικό Σώμα, η Πυροσβεστική και άλλοι.

Αποστολή της είναι ο επιτελικός σχεδιασμός των μέτρων ασφα-λείας και τάξης που απαιτούνται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας και διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων, των Παραολυμπιακών Α-γώνων και της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, η μέριμνα για την επιχειρη-σιακή εφαρμογή των Σχεδίων Ασφαλείας, καθώς και ο συντονισμός των Υπηρεσιών και λοιπών φορέων που εμπλέκονται, καθ’ οιονδήπο-τε τρόπο, στην λήψη των προαναφερομένων μέτρων. Οι Ένοπλες Δυ-νάμεις συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα διοικήσεως και ελέγχου της Διευθύνσεως Ασφαλείας Ολυμπιακών Αγώνων.

Προς τούτο, έχει συσταθεί στο ΓΕΕΘΑ Κλάδος Ασφαλείας Ολυμπιακών Αγώνων, με επικεφαλής Αντιστράτηγο, με στόχο την συνδρομή στο έργο της ΕΛ.ΑΣ. Ο Κλάδος αυτός εφαρμόζει σχέδια ασφαλείας βάσει των επιχειρησιακών σχεδιασμών της Διευθύνσεως Ασφαλείας ΟΑ και συντονίζει όλες τις εμπλεκόμενες Υπηρεσίες εντός των Ενόπλων Δυνάμεων που είναι επιφορτισμένες με την ασφάλεια των Αγώνων.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις υποστηρίζουν το αστυνομικό έργο της α-σφαλείας των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων και δραστηριοτήτων με την διάθεση μιας Στρατιωτικής Διακλαδικής Δυνάμεως Ασφαλείας ΟΑ, που αποτελείται από 10.000 άτομα, ενώ διαθέτουν και άλλο προσωπικό και μέσα.

Εκτός από την συνδρομή τους προς την Διεύθυνση Ασφαλείας Ολυμπιακών Αγώνων, οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν αναπτύξει και άλ-λες δραστηριότητες με σκοπό να συμβάλουν ενεργά στην επιτυχή διοργάνωση των Αγώνων. Έτσι, έχει αναπτυχθεί στενή συνεργασία με την Οργανωτική Επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων (ΑΘΗΝΑ 2004).

Στο πλαίσιο αυτό, παρέχεται στην Οργανωτική Επιτροπή δικαίω-μα χρήσεως στρατιωτικών εγκαταστάσεων, όπως αεροδρομίων, στρα-τοπέδων και αθλητικών εγκαταστάσεων. Επίσης, υποστηρίζεται ένθερμα από πλευράς Ενόπλων Δυνάμεων ο τομέας εθελοντισμού του «Αθήνα 2004», ενώ διατίθενται στην Οργανωτική Επιτροπή 700 περί-που ιατροί και νοσηλευτές.

Από τα προαναφερθέντα, προκύπτει ότι το σύνολο σχεδόν των Ενόπλων Δυνάμεων σχεδιάζεται να εμπλακεί άμεσα ή έμμεσα τους Αγώνες .

Πολύτιμη συμβολή στην σχεδίαση ασφαλείας των ΟΑ 2004 παρέ-χει η διεθνής συνεργασία με την Ολυμπιακή Συμβουλευτική Ομάδα (ΟΣΟ), μια ομάδα επτά χωρών, (ΗΠΑ, Αυστραλία, Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ισραήλ, Μ. Βρετανία) που έχει συσταθεί από τον Δεκέμβριο του 2000. Τα σχεδιαζόμενα μέτρα από την ελληνική πλευρά για την ασφάλεια των Αγώνων, σε συνεργασία με την Ολυμπιακή Συμβουλευ-τική Ομάδα, θα πρέπει να θεωρηθούν δυναμικά και όχι στατικά («living security plans»), υπό την έννοια ότι επανεξετάζονται και προσαρμόζο-νται κάθε φορά που λαμβάνει χώρα ένα διεθνές τρομοκρατικό κτύπη-μα. Εξάλλου τα σχέδια ελέγχονται και βελτιώνονται μέσα από σειρά ρεαλιστικών ασκήσεων, από τις οποίες προκύπτουν πολύτιμα στοιχεία.

Το ενδιαφέρον των ΕΔ εστιάζεται στους τομείς πληροφοριών, στην εναέρια επιτήρηση, με χρήση Νατοϊκών αεροσκαφών AWACS, και στην συνεργασία με τις μόνιμες Νατοϊκές Ναυτικές Δυνάμεις (SNF) εκτός των χωρικών υδάτων. Επίσης, έχει ζητηθεί η συνδρομή της Συμμαχίας και στον τομέα της ΡΒΧ Άμυνας. Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι η συνδρομή της Συμμαχίας είναι συμπληρωματική ως προς τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί και θα συνεχίσουν να λαμβάνονται από την Ελληνική Κυβέρνηση για την διεξαγωγή ασφαλών Αγώνων.

Καταλήγοντας, θέλω να τονίσω με την μεγαλύτερη σαφήνεια ότι το σύνολο των Ενόπλων Δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας της χώρας πριν και κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων θα βρίσκονται σε κατάσταση πλήρους ετοιμότητας έτσι ώστε να οργανώσουμε τους ασφαλέστερους Ολυμπιακούς Αγώνες που έχουν διεξαχθεί μέχρι σήμερα. Γνωρίζουμε το μέγεθος της πρόκλησης αλλά είμαστε σίγουροι για τις ικανότητές μας και αποφασισμένοι για την επιτυχία της όλης επιχείρησης.

Ευχαριστώ για την προσοχή σας.