Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Ομιλία ΥΕΘΑ Πάνου Καμμένου στο ετήσιο συνέδριο Άμυνας και Ασφάλειας του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου

Η ομιλία του ΥΕΘΑ Πάνου Καμμένου στο 3ο ετήσιο συνέδριο Άμυνας και Ασφάλειας του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου έχει ως εξής:

«Εξοχότατε κύριε Πρέσβη,

Κύριε Υπουργέ, συνάδελφε Νίκο Δένδια

Κύριε Αρχηγέ της Πολεμικής Αεροπορίας,

Κύριε Αρχηγέ του Πολεμικού Ναυτικού,

Κύριε Αρχηγέ του Στόλου,

Στρατηγοί, Πτέραρχοι, Ναύαρχοι,

Κυρίες και κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την οργανωτική επιτροπή, για την τιμή που μου έκανε να κηρύξω την έναρξη ενός τόσο σημαντικού συνεδρίου.

Είμαι βέβαιος, λαμβάνοντας υπόψη την συμμετοχή τόσο εκλεκτών ομιλητών, αλλά και τα αποτελέσματα των δύο προηγούμενων διοργανώσεων, ότι και η εφετινή διοργάνωση θα συμβάλλει στην εξαγωγή σημαντικών συμπερασμάτων, σε ένα τόσο ενδιαφέροντα τομέα, όπως αυτός της Άμυνας και της Ασφάλειας.

Έχει ιδιαίτερη σημασία να αναπτύξουμε με ειλικρίνεια την άποψή μας για τα θέματα αυτά, σε μία περίοδο κατά την οποία, απροσδόκητα, η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής έχουν μετατραπεί σε μία πηγή αστάθειας και ανασφάλειας.

Κυρίες και κύριοι,

Ο 20ός αιώνας καταγράφηκε ιστορικά ως ο αιώνας των δύο παγκοσμίων πολέμων, που έφεραν την ανατροπή του μέχρι τότε γνωστού κόσμου. Η ανατροπή αυτή συνεχίστηκε με τον ψυχρό πόλεμο που ακολούθησε, ο οποίος παρότι συνοδεύτηκε από την απειλή της παγκόσμιας καταστροφής, οδήγησε την ανθρωπότητα, και κυρίως την Ευρώπη, σε μια μακρά περίοδο ειρήνης και διεθνούς σταθερότητας.

Ο 21ος αιώνας ανατέλλει διαμορφώνοντας τις συνθήκες ενός εντελώς καινούργιου διεθνούς περιβάλλοντος, με την παγκόσμια κοινότητα να περνά μια βαθιά, πολυεπίπεδη δομική κρίση που δημιουργεί ανασφάλεια στους πολίτες.

Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, διαμορφώνονται οι συνθήκες ενός νέου, εξαιρετικά αβέβαιου, διεθνούς περιβάλλοντος, το οποίο χαρακτηρίζεται από την ανάκαμψη παλαιών και την ανάδυση νέων απειλών.

Η έννοια της κλασικής απειλής μεταλλάσσεται και συμπεριλαμβάνει, πλέον, ασύμμετρες και υβριδικές απειλές.

Το περιβάλλον ασφαλείας επιδεινώνεται από την εμφάνιση των «μη κρατικών δρώντων», την έξαρση της τρομοκρατίας και τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα που δημιουργούν η παράνομη μετανάστευση, η ανισότητα στην κατανομή του πλούτου και η οικονομική κρίση.

Η διεθνής οικονομική κρίση που γνωρίζουμε σήμερα είναι από τις μεγαλύτερες που έχει βιώσει η διεθνής κοινότητα τις τελευταίες δεκαετίες και συνιστά παράμετρο που τροφοδοτεί την αστάθεια και επηρεάζει αρνητικά την παγκόσμια ασφάλεια.

Οι προκλήσεις ασφαλείας κατατάσσονται σε δύο κύριες κατηγορίες:

H πρώτη αφορά τα παραδοσιακά προβλήματα ασφαλείας, τα οποία αν και υψηλής επικινδυνότητας, από τη φύση της στρατιωτικής απειλής που εμπεριέχουν, βρίσκουν βαλβίδες εκτόνωσης μέσα από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας. Μπορεί να υπάρχει διάλογος.

Η δεύτερη, αφορά μια νέα κατηγορία προβλημάτων που μέχρι πρόσφατα δεν αποτελούσαν μέρος του παραδοσιακού ορισμού των απειλών ασφαλείας. Στην κατηγορία των απειλών αυτών εντάσσονται σαφώς οι εθνοτικές και θρησκευτικές συγκρούσεις, οι επιθέσεις φανατικών ισλαμιστών που εκδηλώνονται πλέον μέσω οργανωμένων στρατών, οι μαζικές μεταναστευτικές ροές ως συνέπεια της εμφύλιας σύρραξης στη Συρία και τη Λιβύη, η διασπορά μεγάλων ποσοτήτων οπλισμού και πυρομαχικών σε μη κυβερνητικές δυνάμεις, μετά την κατάρρευση των κρατικών δομών στις χώρες αυτές, και η δημιουργία θυλάκων ανομίας σε περιοχές των χωρών της ευρύτερης περιοχής, που ευνοούν τον εξτρεμισμό, την τρομοκρατία και την πειρατεία (Λιβύη, υποσαχάρια Αφρική, Συρία).

Και δεν είναι μόνο η δημιουργία θυλάκων ανομίας, είναι η χρηματοδότηση που παρέχεται πλέον σε αυτούς τους στρατούς μέσω του λαθρεμπορίου όπλων, ναρκωτικών, πετρελαίου και των χρημάτων που μπαίνουν πλέον στη διεθνή τρομοκρατία μέσω των απαγωγών, αλλά και της πειρατείας.

Η ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, του Μαγκρέμπ και της Μέσης Ανατολής, αποτελεί ίσως τον κορυφαίο γεωστρατηγικό και γεωοικονομικό κόμβο παγκοσμίως. Τα προτάγματα για ανεύρεση και αξιοποίηση πλουτοπαραγωγικών πηγών στη λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου και η διαμόρφωση του περιφερειακού συστήματος διαμετακόμισης ενέργειας, δημιουργούν επιπρόσθετες προκλήσεις ασφάλειας.

Η αιματηρή και χρονίζουσα κρίση στη Συρία, σε συνδυασμό με τις αμφιταλαντεύσεις της διεθνούς κοινότητας και τα συγκρουόμενα συμφέροντα των κρατών της ευρύτερης περιοχής, γέννησε νέες, πιο ριζοσπαστικές, εστίες θρησκευτικού και εθνοτικού φονταμενταλισμού, οι οποίες απειλούν πλέον με αποδιοργάνωση και κατάρρευση μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής, αλλά και της Βόρειας Αφρικής.

Κυρίες και Κύριοι,

Η τρομοκρατία παραμένει η σημαντικότερη απειλή της διεθνούς κοινότητας, καθώς τα τελευταία χρόνια συνεχώς μετεξελίσσεται.

Οι τρομοκρατικές οργανώσεις δεν εντοπίζονται αποκλειστικά στην ύπαρξη μιας κεντρικής ηγετικής ομάδας, η οποία για πρώτη φορά απέκτησε κρατικές δομές, αλλά και σε ένα αποκεντρωμένο δίκτυο οργανώσεων. Οι υποομάδες αυτές συνδέονται με την κεντρική  ηγετική ομάδα και συχνά έχουν δυνάμεις στο εσωτερικό διαφόρων κρατών.

Βλέπουμε περίεργες συνεργασίες τρομοκρατικών ομάδων και στόχοι δεν αποτελούν μόνο οι χώρες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά όλες οι χώρες μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Η ανικανότητα των κρατών να διαχειριστούν και να κρατήσουν στο εσωτερικό τους τα προβλήματα και τις διενέξεις, οδηγούν σε διαμάχες και συγκρούσεις που ξεπερνούν τα σύνορά τους. Τα κράτη αυτά, όπως η Λιβύη, η Συρία, το Ιράκ και η Υεμένη, παραμένουν άμεσες απειλές για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Παράλληλα, με το γεγονός των δυσανάλογων επιπτώσεων που επιφέρει η παγκοσμιοποίηση, θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν τις πολιτιστικές και κοινωνικές αναταραχές, όπου δημιουργούν τον χώρο τροφής, καλλιέργειας και δράσης των εξτρεμιστικών οργανώσεων.

Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται με τον πλέον τραγικό τρόπο, στη δράση της ISIS, που δημιουργήθηκε από την αδυναμία του κράτους να ασκεί έλεγχο επί των εδαφών του και κατάφερε στη συνέχεια, να δραστηριοποιείται και να εισχωρεί, τόσο στο Ιράκ, όσο και στην Συρία, και να εξακολουθεί να αναζητά και να βρίσκει γόνιμο έδαφος στην αναπτυσσόμενη μετεπαναστατική αστάθεια στη Λιβύη.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Ελλάδα, με γεωγραφικά και κοινωνικοπολιτικά κριτήρια, αποτελεί την παρούσα χρονική περίοδο τον προμαχώνα της Ευρώπης προς αυτή την περιοχή, και ως τέτοια δύναται να διαδραματίσει κεντρικό και καταλυτικό ρόλο στις τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Ευρισκόμενη σε αυτό το ευαίσθητο σταυροδρόμι πολιτισμών και θρησκειών, η Ελλάδα έδινε πάντοτε έμφαση στην ιστορική αναγκαιότητα και την πολιτική βαρύτητα της συνεργασίας στον τομέα της άμυνας.

Παρά τους σημερινούς οικονομικούς περιορισμούς, αποτελεί ακράδαντη πεποίθησή μου ότι είμαστε ενώπιον μιας μεγάλης πρόκλησης, η οποία μας υποχρεώνει να εργαστούμε από κοινού για να αντιμετωπίσουμε τις σύγχρονες απειλές ασφάλειας.

Είναι πλέον καιρός να αντιληφθούμε τις αναδυόμενες απειλές και να ξεπεράσουμε τις όποιες θεσμικές και λειτουργικές αδυναμίες, να προγραμματίσουμε τις περαιτέρω δράσεις μας και να εγκαινιάσουμε μια νέα στρατηγική συνεργασίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Οι σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις, τόσο μέσα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, όσο και στην περιφέρειά της, καταδεικνύουν ότι η έννοια της ασφάλειας δεν μπορεί να διαχωριστεί απολύτως μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής.

Η αστάθεια, που εκτείνεται σήμερα από την Ουκρανία μέχρι τις ακτές της Βόρειας Αφρικής, που κυκλώνει την Ευρώπη, συνιστά μία απειλή για το εμπόριο, τις ενεργειακές οδούς, τον τουρισμό, την προσπάθεια για βιώσιμη ανάπτυξη. Αστάθεια, που μπορεί να έχει αρνητικό αντίκτυπο με απρόβλεπτες συνέπειες στην εσωτερική ασφάλεια, την ασφάλεια δηλαδή των πολιτών, και κατ' επέκταση την τόσο απαραίτητη, για τους καιρούς μας, κοινωνική συνοχή.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι απαιτείται πολιτική βούληση για να ξεπεράσουμε τα στερεότυπα και τους μύθους του 20ού αιώνα. Να ξεπεράσουμε, κατ’ αρχάς, τον μύθο ότι στην σημερινή εποχή μπορεί μεμονωμένα το κάθε κράτος να αντιμετωπίσει από μόνο του τις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας. Η διεθνής κοινότητα καλείται να δώσει μία απάντηση στις σύγχρονες απειλές. Οι προσπάθειές μας πρέπει να είναι συλλογικές, χωρίς αποκλεισμούς και σε κάθε περίπτωση, με πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Οι νέες απειλές και προκλήσεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, η ραγδαία ανάπτυξη της αμυντικής τεχνολογίας, η ανάγκη μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων και η απόκτηση νέων μέσων και δυνατοτήτων, σε συνάρτηση με την παρούσα οικονομική δυσχέρεια, απαιτούν αφενός τη διαρκή προσαρμογή των δομών και του τρόπου λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων και αφετέρου τη συνεργασία και τη συνέργεια για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των φαινομένων.

Σε αυτό το σημείο επιτρέψτε μου να πω, ότι το ζήτημα της δόμησης ενός σύγχρονου και αξιόπιστου συστήματος άμυνας και ασφάλειας, τόσο στην περίπτωση της χώρας μας, όσο και σε διεθνείς οντότητες, όπως η Ε.Ε., το ΝΑΤΟ, δεν είναι θέμα μόνο τεχνικό ή οργανωτικό ή οικονομικό, αλλά είναι και βαθύτατα πολιτικό.

Δυστυχώς, υφίσταται αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και σαφώς αδυναμία και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να διατυπώσουν έγκαιρα ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο.

Για παράδειγμα, το ΝΑΤΟ απαιτείται να αναδιατάξει την πολιτική του στη Νότια Πτέρυγά του, εκεί που οι κίνδυνοι είναι συγκεκριμένοι, και να μη δείχνουμε εμμονές σε υπερβολικούς και διογκωμένους κινδύνους του Βόρειου τομέα.

Η Ελλάδα είναι έτοιμη να αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία στο νότιο τομέα του ΝΑΤΟ. Είμαστε έτοιμοι να παραχωρήσουμε εγκαταστάσεις, τις Ένοπλες Δυνάμεις μας, αλλά και μεγάλες βάσεις στην περιοχή του νοτίου Αιγαίου, προκειμένου να διευκολύνουμε τις δυνάμεις της Συμμαχίας να αναπτύξουν τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη, πρέπει να δώσει μεγάλη σημασία στα θέματα ασφάλειας, και κατά τις διαδικασίες ένταξης, σε αυτήν, χωρών της Νοτίου Ευρώπης, που ήδη βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις, και στο εσωτερικό τους ελλοχεύουν εστίες και κίνδυνοι αποσταθεροποίησης.

Κυρίες και κύριοι

Ακόμη και σήμερα, με τα τόσα δημοσιονομικά προβλήματα, η Ελλάδα αποτελεί βασικό πυλώνα και αξιόπιστο εταίρο του δυτικού κόσμου και του ευρωατλαντικού συστήματος ασφαλείας, εγγυητή της σταθερότητας και της ασφάλειας στην ταραγμένη περιοχή μας.

Έχουμε αποδείξει εμπράκτως ότι κατορθώνουμε, διαχρονικά, να λειτουργούμε, σταθεροποιητικά στην περιοχή. Για να το επιτύχουμε αυτό:

Έχουμε επιλέξει μια αταλάντευτη πολιτική αρχών και θέσεων που βασίζονται στην περιφερειακή συνεργασία, μέσα από το πλαίσιο των διεθνών οργανισμών, αλλά και των ισότιμων διμερών σχέσεων.

Έχουμε δημιουργήσει το έδαφος για συγκλίσεις μεταξύ των χωρών της περιοχής και συνεισφέρουμε ενεργά, ως ένας αξιόπιστος και κοινά αποδεκτός συνομιλητής, σε πολλούς τομείς.

Εμείς δεν θέλουμε την ένταση στην περιοχή, αλλά θα προασπίσουμε τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας με οποιοδήποτε κόστος.

Πριν από λίγο συναντήθηκα με τον Τούρκο πρέσβη, ο οποίος με προσκάλεσε, εκ μέρους του Τούρκου ομολόγου μου, να επισκεφθώ την Άγκυρα. Του απάντησα ότι θα το κάνω, αλλά δεν είναι δυνατό την ώρα που επισκέπτεται ένας Υπουργός Άμυνας, ένας Πρωθυπουργός και ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας την πρωτεύουσα της φίλης και συμμάχου χώρας, την ίδια ώρα να έχουμε παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, να έχουμε μη αβλαβείς διελεύσεις μέσα στα ελληνικά χωρικά ύδατα. Δεν είναι δυνατό από τη μία πλευρά να μιλάμε για συνεργασία και από την άλλη να αυξάνουμε τις προκλήσεις.

Η Ελλάδα διαθέτει ισχυρό αμυντικό σύστημα και αξιόμαχες Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες ακόμη και στην παρούσα περίοδο δημοσιοοικονομικής κρίσης, αποτελούν παράγοντα σταθερότητας, ισχύος και αποτροπής στην περιοχή. Το αποδεικνύουν κάθε μέρα σε κάθε επιχειρησιακή αποστολή, σε κάθε πολυεθνική επιχείρηση και άσκηση. Μας επιλέγουν οι καλλίτεροι για να εκπαιδευτούν μαζί μας.

Διαθέτουμε εξαιρετικά σημαντικές εγκαταστάσεις, οι οποίες δίνουν ένα μοναδικό πλεονέκτημα στην ανάπτυξη σημαντικών ναυτικών και εναέριων δυνάμεων, στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Δεν θα πρέπει κανείς να ξεχνά ότι είμαστε οι μόνοι που - από την πρώτη στιγμή - ισχυριζόμαστε ότι χρειάζονται, σε αυτά τα θέματα, αμυντικές συνεργασίες.

Είμαστε αυτοί που λέμε ότι σε θέματα όπως η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας στην περιοχή, δεν μπορούμε να μη συνεργαζόμαστε με τη Ρωσία, να την αποκλείουμε λόγω των κυρώσεων.

Μην ξεχνάμε ότι αυτοί που χτύπησαν στο μαραθώνιο της Βοστώνης, σε αμερικανικό στόχο, ήταν Τσετσένοι τρομοκράτες. Κάποιοι άλλοι φίλοι και σύντροφοί τους κατάφεραν παράλληλα χτυπήματα στη Μόσχα.

Το κυριότερο είναι ότι οι συνεργασίες αυτές πέρα από τα αμιγώς στρατηγικά-στρατιωτικά οφέλη έχουν και οφέλη σε τομείς όπως η ανταλλαγή πληροφοριών, η αναβάθμιση του τομέα επιτήρησης σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό χώρο, η ανταλλαγή αναγνωρισμένης θαλάσσιας εικόνας με το ό,τι συνεπάγεται αυτό για το θέμα της παράνομης μετανάστευσης, για την έρευνα και τη διάσωση.

Λαμβάνουμε πρωτοβουλίες για διεθνείς συνεργασίες με το Ισραήλ. Ήδη, πριν από λίγες ημέρες, ολοκληρώθηκε η άσκηση «ΗΝΙΟΧΟΣ» σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και το Ισραήλ, μία ιδιαίτερα πετυχημένη άσκηση της Πολεμικής Αεροπορίας με την εμπλοκή του Ναυτικού και του Στρατού Ξηράς. Χθες, στην Κρήτη, είχαμε κοινή εκπαίδευση Μονάδων Ειδικών Δυνάμεων του Ισραήλ και του Πολεμικού Ναυτικού.

Θα συνεχίσουμε τις ασκήσεις αυτές με χώρες οι οποίες βρίσκονται στο ευρύτερο δημοκρατικό τόξο και χώρες οι οποίες αυτή τη στιγμή δέχονται επίθεση από την πλευρά του ισλαμικού φονταμενταλισμού. Για εμάς το Ισραήλ, η Αίγυπτος, είναι οι γείτονες με τους οποίους θα προχωρήσουμε σε κοινές ασκήσεις, σε αμυντική συνεργασία και σε συνεργασία ανταλλαγής πληροφοριών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να μιλάει την ίδια στιγμή με το Ισραήλ και με χώρες του αραβικού κόσμου. Προχωράμε σε συνεργασίες και σε σχέση με την αμυντική μας βιομηχανία.

Θέλω εδώ, κλείνοντας, να σας πω, κύριε Πρόεδρε του Επιμελητηρίου, ότι αποτελεί υποχρέωση του Υπουργού Άμυνας, σε κάθε του ταξίδι, να συνοδεύεται από Έλληνες επιχειρηματίες, και της κρατικής αμυντικής βιομηχανίας, αλλά και της ιδιωτικής. Και αυτό που ζήτησα από όλους τους ΑΚΑΜ και θα τους το ζητήσω και στις επόμενες συναντήσεις που θα έχω μέσα στο καλοκαίρι, είναι ουσιαστικά, να είναι και οι ίδιοι πρεσβευτές του συνόλου της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.

Θα προωθήσουμε τις συνέργειες, θα προχωρήσουμε σε joint venture με την κρατική βιομηχανία, αλλά και σε συνεργασίες με ξένες χώρες και συμμάχους χώρες. Δε θα ανεχθούμε όμως, απειλές μέσω δημοσιευμάτων, διότι ούτε εκβιαζόμαστε, ούτε απειλούμεθα. Θα πρέπει δε, να γνωρίζουν, ότι όλες οι υποθέσεις οι οποίες δεν έχουν διαφάνεια, σε όσες υποθέσεις υπάρχει έστω και μία σκιά, θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη και θα πληρώσουν αυτοί οι οποίοι χρησιμοποίησαν το δημόσιο χρήμα. Είμαστε ανοιχτοί σε συνεργασίες στον αμυντικό τομέα, με όλες τις σύμμαχες χώρες και πιστεύουμε ότι η αμυντική βιομηχανία, θα αποτελέσει έναν κύριο κορμό για να ξεφύγουμε από την κρίση.

Ευχαριστώ πολύ».