Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Συνέντευξη ΥΕΘΑ Νικόλαου Παναγιωτόπουλου στο Ρ/Σ ΣΚΑΪ 100,3 και στον δημοσιογράφο Βασίλη Χιώτη

Συνέντευξη ΥΕΘΑ Νικόλαου Παναγιωτόπουλου στο Ρ/Σ ΣΚΑΪ 100,3 και στον δημοσιογράφο Βασίλη Χιώτη
Συνέντευξη ΥΕΘΑ Νικόλαου Παναγιωτόπουλου στο Ρ/Σ ΣΚΑΪ 100,3 και στον δημοσιογράφο Βασίλη Χιώτη

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Καλό μεσημέρι, κ. Υπουργέ.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Καλό μεσημέρι σε εσάς και τους ακροατές σας.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Διάβασα μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξή σας στην «Καθημερινή της Κυριακής» και έχω ορισμένες απορίες. Αλλά πριν πάμε σε αυτές, θέλω να σας παρακαλέσω, να ξεκινήσουμε με το Προσφυγικό και με τη σύσκεψη που είχατε προχθές. Διότι όταν ακούς ότι στο Προσφυγικό θα εμπλακεί πλέον και ο Στρατός, από τη μία ησυχάζεις και από την άλλη τρομάζεις. Θέλω να σας ρωτήσω, με ποιο τρόπο θα εμπλακούν οι Ένοπλες Δυνάμεις στην αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος και πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι μία τέτοια λύση;

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Κατ’ αρχήν, η συνολική προσέγγιση πάνω σε αυτό το θέμα, το οποίο βρίσκεται και σε ιδιαίτερη έξαρση αυτές τις ημέρες - και αυτό βέβαια είναι ένα κομμάτι ενός ευρύτερου γεωπολιτικού παιγνίου, αλλά αυτή η κουβέντα είναι πάνω από εμάς - μάς απασχολεί διότι εδώ και αρκετό καιρό έχουμε θίξει και τη διάσταση της δυνητικής απειλής ασφάλειας για τη χώρα από το Προσφυγικό, γιατί δεν είναι όλα στη βάση μιας ανθρωπιστικής προσέγγισης για να δούμε τι θα κάνουμε με αυτή την ανεξέλεγκτη πλέον ροή των ανθρώπων.

Επομένως, πρέπει να τα βλέπουμε όλα και να προετοιμαζόμαστε για όλα. Σε αυτή τη φάση, όμως, η εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων στο ζήτημα έχει να κάνει με την αύξηση της έντασης στην επιτήρηση, κυρίως στα θαλάσσια σύνορά μας.

Επομένως, αυτό που βγήκε στο προχθεσινό ΚΥΣΕΑ και στη χθεσινή σύσκεψη που κάναμε με τον Υπουργό Ναυτιλίας και την ηγεσία του Λιμενικού Σώματος είναι ότι εντατικοποιούμε τους ελέγχους επιτήρησης, ενισχύοντας όλα τα παρατηρητήρια στα νησιά του Αιγαίου με ανθρώπους και μέσα. Ό,τι έχουμε το επιστρατεύουμε και παράλληλα «δανείζουμε» στο Λιμενικό Σώμα κάποια πλωτά μέσα, προκειμένου να εντατικοποιηθούν και να αυξηθούν οι περιπολίες γύρω από τα νησιά μας. Να φανεί, δηλαδή, μία εντονότερη παρουσία μέσων επιτήρησης και περιπολίας στα θαλάσσια σύνορά μας, σε όλα τα μήκη και πλάτη. Την ευθύνη και τη διεύθυνση της επιτήρησης και της εποπτείας, την έχει το Λιμενικό Σώμα. Από εκεί και πέρα, όμως, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εισφέρει με τα πλωτά μέσα του.

Θυμίζω ότι όλα τα μεσαίου και μικρού μεγέθους σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού είναι αναπτυγμένα από τη Λέσβο μέχρι τη Ρόδο σε διάφορα σημεία επιτήρησης. Επομένως και το Πολεμικό Ναυτικό, διά της παρουσίας του εποπτεύει, όμως δεν αποτρέπει. Σκοπός της ενίσχυσης όλων αυτών των μέσων είναι με την εντατικότερη παρουσία μας να υπάρξει και κάποια σχετική αποτροπή.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Το πιστεύετε αυτό; Γιατί εντάξει, από το παρατηρητήριο θα δουν τη βάρκα να βγαίνει, όταν τη βάρκα την τρυπάνε όμως όταν φθάνει κοντά στα ελληνικά παράλια τι να σου κάνει μετά;

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Αυτό το κόλπο συμβαίνει όλο και λιγότερο, να τρυπούν τη βάρκα και επομένως να είμαστε αναγκασμένοι να προβούμε σε διάσωση. Πλέον επιστρατεύονται ταχύπλοα μέσα, τα οποία σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μεταφέρουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες απέναντι. Σε κάθε περίπτωση νομίζουμε ότι εντατικότερη παρουσία σημαίνει και μία πιο δυναμική αντιμετώπιση της κατάστασης, χωρίς να θέλω να παρεξηγηθώ, μη βάλετε με το μυαλό σας ενέργειες, αλλά εν πάση περιπτώσει κατ’ αρχήν πρέπει να εντατικοποιηθεί η παρουσία. Αυτό ως μήνυμα στους διακινητές περισσότερο και όχι στους μεταφερομένους.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Με τον Έβρο; Γιατί και από εκεί μαθαίνουμε κατά καιρούς ότι περνάει κόσμος.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Από τον Έβρο οι ροές είναι πολύ μικρότερες και ασφαλώς ισχύει αυτό, γιατί εκεί τα σύνορα είναι χερσαία. Μπορεί να είναι ο ποταμός, αλλά είναι στην ουσία χερσαία σύνορα. Και εκεί ενισχύουμε όλα τα παρατηρητήρια, στέλνουμε περισσότερο κόσμο πάνω. Ο σκοπός μας είναι ο Έβρος να ελεγχθεί πλήρως. Η αλήθεια είναι ότι από εκεί οι ροές είναι σαφώς μικρότερες και ασφαλώς ελεγχόμενες.

Εκεί που έγιναν ανεξέλεγκτες τις τελευταίες μέρες είναι στο θαλάσσιο χώρο και στα νησιά μας, στα οποία όταν σε καθημερινή βάση έρχονται περίπου χίλια άτομα, όπως καταλαβαίνετε, είναι μία κατάσταση η οποία πλέον τείνει να γίνει ανεξέλεγκτη. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε. Πρέπει να δώσουμε ένα στίγμα αυστηρότερης αντιμετώπισης του φαινομένου, ασφαλώς. Η οπτική μας γωνία είναι σαφώς πιο διαφορετική από την οπτική γωνία της «ανοιχτής πρόσκλησης».

Και από εκεί και πέρα, να το δείξουμε και στην πράξη, όταν το πράγμα δυσκολεύει, αφού εντείνονται οι ροές. Να δούμε πώς θα διαχειριστούμε αυτό το πρόβλημα συνολικά, διότι ασφαλώς όταν υπερφορτώνονται τα νησιά πρέπει να γίνει και κάποια αποσυμφόρησή τους για να μη καταρρεύσουν. Αυτό σημαίνει, αναπόφευκτα, μεταφορά κάποιων και στην ενδοχώρα. Αλλά αυτό είναι μια διάσταση του προβλήματος.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Αυτό είμαι μια δεύτερη απόφαση. Αντιλαμβάνομαι ότι θα υπάρξουν κι άλλες μετακινήσεις προσφύγων.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Υπάρχει μια πολυεπίπεδη προσπάθεια. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη έχει τον πρώτο λόγο. Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει το λόγο στον τομέα της επιτήρησης και της εισφοράς μέσων, για να οριοθετούμε και τις δυνατότητες του καθενός. Το Υπουργείο Μετανάστευσης διά του Υπουργού έχει αναλάβει μια επίσης πολυεπίπεδη προσπάθεια να επικοινωνήσει το πρόβλημα σε όλους τους εταίρους, φίλους και συμμάχους, ώστε να αναλάβουν και αυτοί - και ιδίως σε επίπεδο Ευρώπης - τις ευθύνες τους, στο μέτρο που αναλογεί στον καθένα.

Η Ελλάδα έχει αναλάβει πολύ μεγαλύτερο βάρος ευθύνης και αισθανόμαστε κατά βάθος ότι λίγο πολύ δεν «ιδρώνει το αυτάκι» κανενός ή βολεύει όλους να αναλαμβάνει η Ελλάδα το βάρος. Δεν πρέπει να γίνει έτσι. Και εν πάση περιπτώσει, σε όλα τα επίπεδα, εμπλέκονται σχεδόν όλα τα Υπουργεία. Το Υπουργείο Υγείας δεν εμπλέκεται με την υγειονομική κάλυψη; Το Υπουργείο Εσωτερικών με όλα αυτά τα ζητήματα των Δημάρχων; Το Υπουργείο Εργασίας με τα ασυνόδευτα ανήλικα; Όλη η κυβέρνηση εμπλέκεται σε αυτή τη διαχείριση και όλοι θα συστρατευτούμε για να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα τώρα που δυσκολεύει. Είμαστε για τα δύσκολα, φαίνεται.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Περνάω στο επόμενο θέμα. Διάβασα χθες στην «Καθημερινή» μια συνέντευξή σας, με την οποία προαναγγέλλετε στην ουσία μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής για τις Βάσεις στη Σούδα, στην Αλεξανδρούπολη και στην Κεντρική Ελλάδα. Θέλω να ρωτήσω αν αυτή η συμφωνία είναι κάτι το οποίο θα «κλειδώσει» στην αυριανή συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ή στη δική σας συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών που επίκειται σε μερικές εβδομάδες.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Εκτιμώ ότι αυτή η συμφωνία, που στην ουσία επικυρώνει τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ, θα έχει υπογραφεί μέχρι την επίσκεψη στην Αθήνα, στις αρχές Οκτωβρίου, του Υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής κ. Πομπέο.

Ασφαλώς θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, το πιθανολογώ, μεταξύ του Πρωθυπουργού και του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, αύριο. Την ώρα που μιλάμε, επεξεργαζόμαστε τα τελικά σημεία της, σε συνεργασία βέβαια με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Εξωτερικών.

Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Γιατί όμως εμπλεκόμεθα κι εμείς; Γιατί τα επιμέρους σημεία αυτής της στρατηγικής συνεργασίας είναι θέματα που προωθεί κυρίως το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και είναι ήδη γνωστό ότι αφορούν τη χρήση του λιμανιού της Σούδας, μια βάση μεγάλης στρατηγικής σημασίας και για τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, μερική χρήση του Λιμένα της Αλεξανδρούπολης και βέβαια δημιουργία υποδομών ώστε να συνεκπαιδεύονται αμερικανικά ελικόπτερα μαζί με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, αντιστοίχως, στην Κεντρική Ελλάδα.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Αντιλαμβάνεστε ότι μια τέτοια συμφωνία θα προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στην Ελλάδα. Μαθαίνω ότι το ΚΚΕ ήδη μαζεύει υπογραφές για να μη γίνει αυτή τη συμφωνία.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ναι. Δεν είναι χθεσινό νέο όμως.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Θέλω να σας ρωτήσω, από αυτή τη συμφωνία, η Ελλάδα τι έχει να κερδίσει; Έχει να κερδίσει ανταλλάγματα σε εξοπλιστικά; Διότι διάβασα επίσης στη συνέντευξή σας στην «Καθημερινή» ότι συζητάτε ήδη να αγοράσουμε αμερικανικά drones και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Θα γίνει «πακέτο» αυτή η συμφωνία;

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Αν η Ελλάδα πάρει και δύο-τρία αμερικανικά drones για να επιτηρεί τον εναέριό μας χώρο, της ευρύτερης περιοχής, αυτό δεν είναι το κατ’ εξοχήν όφελος. Εδώ μιλάμε για την εμβάθυνση μιας στρατηγικής συνεργασίας. Και η εμβάθυνση μιας στρατηγικής συνεργασίας ξεκινάει από την παραδοχή ότι η Ελλάδα πλέον αντιμετωπίζεται ως χώρα πρώτης γραμμής από τους Αμερικανούς. Εκεί που κάποτε αυτό τον ρόλο τον έπαιζε η Τουρκία, οι πρόσφατες συμπεριφορές της Τουρκίας έχουν κάνει τους Αμερικανούς να αναθεωρήσουν τη στάση τους και να καταλάβουν παράλληλα ότι ο αξιόπιστος εταίρος εδώ και ο εγγυητής της ασφάλειας στην περιοχή είναι η Ελλάδα. Αυτό είναι λοιπόν το «παράθυρο» ευκαιρίας που πρέπει να εκμεταλλευτούμε.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Δεν το βλέπουμε προς το παρόν. Πιο πολύ το μάτι προς την Τουρκία βλέπουμε να κλείνουν οι Αμερικανοί παρά προς την Ελλάδα.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Όχι, δεν είναι ακριβώς έτσι. Σας διαβεβαιώνω ότι έχουν αναθεωρήσει αρκετά τη στάση τους και καταλαβαίνουν ότι αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος είναι η Ελλάδα. Πώς μπορούμε να επωφεληθούμε εμείς από αυτό; Αναπτύσσοντας μία βαθύτερη στρατηγική σχέση, κάτι το οποίο έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσεται και από προηγούμενες κυβερνήσεις - και την προηγούμενη κυβέρνηση - για να μην ξεχνιόμαστε. Τώρα, όμως, μπορεί να εντατικοποιηθεί. Τι εννοώ, όταν μιλάω για εντατικοποίηση; Να μπορέσουμε να αναπτύξουμε από κοινού δομές τις οποίες θα χρησιμοποιούμε από κοινού, όποτε αυτό καθίσταται απαραίτητο, με τους Αμερικανούς.

Όπως καταλαβαίνετε, δεν θα πάμε να πολεμήσουμε μαζί. Άλλωστε, ο στόχος μας δεν είναι να πάμε να πολεμήσουμε, είναι να αποτρέψουμε τέτοιες καταστάσεις. Όταν όμως η χρήση αυτών των υποδομών είναι συμφέρον και των Αμερικανών, τότε, όπως καταλαβαίνετε, οποιοσδήποτε πάει να θίξει αυτό το συμφέρον, δεν θίγει μόνο δικά μας συμφέροντα, θίγει και δικά τους - για να το βάλουμε στη σωστή του διάσταση - στο μέτρο που τα θίγει βέβαια. Επομένως συμφέρει και αυτούς να προστατεύουν όλο αυτό το πλέγμα και να αναπτυσσόμαστε μέσα από αυτό. Αυτή είναι στην ουσία η στρατηγική σχέση και δεν έχει να κάνει με την αγορά ενός αεροσκάφους 5ης γενιάς ή ενός προηγμένου οπλικού συστήματος. Δεν είναι μια αγορά, είναι κτίσιμο από τη βάση.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Είστε αισιόδοξος για τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στη Νέα Υόρκη; Πιστεύετε ότι μπορεί να βρεθεί δίαυλος επικοινωνίας με μία χώρα η οποία έχει προσφύγει σε τόσα ακραία ρητορική τις τελευταίες εβδομάδες. Και όχι μόνο ρητορική, γεωτρύπανα πάνε και έρχονται από την Κύπρο στο Καστελόριζο. Μπορούμε να βγάλουμε άκρη με την Τουρκία;

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι ο Πρωθυπουργός θα θέσει στον Πρόεδρο της Τουρκίας τα ζητήματα παραβατικής συμπεριφοράς της γείτονος, για τα οποία άλλωστε έχει καταδικαστεί και από τη διεθνή κοινότητα, αλλά εξακολουθεί να επαναλαμβάνει αυτή τη συμπεριφορά, για δικούς της λόγους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Οι διαφορές υπήρχαν και θα υπάρχουν και παρότι εμείς πιστεύουμε στην καλή γειτονία, εν τούτοις, αυτές οι επεκτατικές διαθέσεις και η εμπρηστική ρητορική μας αναγκάζουν να παίρνουμε τα μέτρα μας. Δηλαδή, να προσπαθούμε το καλύτερο για να ενισχύσουμε την αποτρεπτική ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων και από εκεί και πέρα, να επικοινωνούμε όλο αυτό το πρόβλημα στα διεθνή φόρα, όπου υπάρχουν εταίροι και σύμμαχοι και αυτό συνεχίζουμε να κάνουμε.

Καλό είναι όμως να υπάρχουν ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας. Να προσπαθούμε να συνεννοηθούμε, όχι να συνεννοούμαστε, μακάρι να συνεννοούμασταν, ακόμα και σε περιόδους έντασης. Θεωρώ ότι αυτό είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Καλό είναι να μιλάνε, ιδίως οι ηγέτες, να βάζουν τα πράγματα στο τραπέζι και ο καθένας βέβαια να υποστηρίζει τα επιχειρήματα της χώρας που σίγουρα θα το κάνει αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Σε κάθε περίπτωση, όμως, καλό είναι να υπάρχουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας. Μπορείς να κερδίσεις, δεν χάνεις από αυτό σίγουρα.

Β. ΧΙΩΤΗΣ: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ πολύ για αυτή την επικοινωνία. Μακάρι να είχαμε και άλλο χρόνο. Θα τα πούμε σε κάποια νεότερη ευκαιρία ελπίζω.

Ν. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Σας ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία.