Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας

Συνέντευξη Τύπου Πολιτικής Ηγεσίας ΥΠΕΘΑ με θέμα: Οι εξελίξεις στο ΝΑΤΟ μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Λισαβόνας από την οπτική γωνία του Υπουργείου Άμυνας

 

Ευ. Βενιζέλος: Καλημέρα, σας ευχαριστώ πολύ που ανταποκριθήκατε στην πρόσκληση, να σας ενημερώσουμε σήμερα από την οπτική γωνία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για τα όσα συνέβησαν την Παρασκευή και το Σάββατο στη Λισαβόνα, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής, καθώς υπάρχουν πάρα πολλά θέματα τα οποία θα εξελιχθούν στο επίπεδο των Υπουργών Άμυνας και άρα ενδιαφέρουν άμεσα όχι μόνον εμάς ως χειριστές, αλλά και εσάς ως εκπροσώπους των μέσων ενημέρωσης.

Στην πραγματικότητα,  στις 19 και στις 20 του μηνός στη Λισαβόνα διαμορφώθηκε μετά από πολλά χρόνια, θα έλεγα μετά από το 1989 και την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού, το ολοκληρωμένο νέο ΝΑΤΟ.

Το 1999 με τη Σύνοδο Κορυφής της Ουάσιγκτον και την αποδοχή του στρατηγικού δόγματος που ίσχυσε επί έντεκα χρόνια, έγινε το πρώτο βήμα, το οποίο δεν ήταν όμως ολοκληρωμένο και γι’ αυτό αποκτά πραγματικά ιστορικές διαστάσεις αυτό που συνέβη το διήμερο αυτό στη Λισσαβόνα, καθώς στην πραγματικότητα έχουμε ένα νέο χάρτη και έχουμε έναν νέο συσχετισμό δυνάμεων.

Η Σύνοδος Κορυφής απεδέχθη το νέο στρατηγικό δόγμα, όπως το είχε προτείνει τελικά ο Γενικός Γραμματέας κι όπως το είχαμε επεξεργαστεί στην κοινή Σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας του Οκτωβρίου στις Βρυξέλες κι έτσι τώρα το ΝΑΤΟ διαθέτει ένα βασικό κείμενο αναφοράς το οποίο, στην πραγματικότητα, επισημοποιεί μια νέα κατάσταση που έχει εκ των πραγμάτων διαμορφωθεί.

Εμείς είχαμε θέσει ως στόχο το κείμενο αυτό να ανάγεται ρητά στις αρχές του Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, να επιβεβαιώνει το κανονιστικό περιεχόμενο του άρθρου 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον και να επιβεβαιώνει την αρχή της ομοφωνίας, κάτι το οποίο έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο, αλλά οι λεπτομέρειες έχουν πάρα πολύ μεγάλη σημασία και επίσης οι διατυπώσεις έχουν πάρα πολύ μεγάλη σημασία.

Αυτά όλα περιλαμβάνονται πλέον στο νέο αυτό κείμενο-αναφοράς του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο το ΝΑΤΟ γίνεται πλέον ένας οργανισμός πολιτικοστρατιωτικός, ένας οργανισμός άμυνας και ασφάλειας, ένας οργανισμός που θέτει ως βασικούς στόχους,  όχι μόνον τη συλλογική άμυνα που είναι πάντα ο πρώτος στόχος αλλά και τη διαχείριση κρίσεων και τη συνεταιρική ασφάλεια.

Δεν υπάρχει διεθνές forum στο οποίο πλέον να μην καταγράφονται οι νέου τύπου απειλές. Αυτό συμβαίνει και στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση και στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και στα κείμενα του Συμβουλίου Ασφαλείας αλλά και της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Άρα πλέον το ΝΑΤΟ αναφέρεται στην τρομοκρατία, στην ενέργεια και στα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας, στην κλιματική αλλαγή, στις μεταναστευτικές ροές και πρωτίστως -κι αυτό είναι τώρα το νέο στοιχείο το οποίο έχει καταστεί προτεραιότητα- στον κίνδυνο των κυβερνοεπιθέσεων και άρα στη νατοϊκή κυβερνοάμυνα.

Έχει επίσης πολύ μεγάλη σημασία το γεγονός ότι όλες οι δημοσιογραφικά εξαγγελθείσες αντιθέσεις μεταξύ χωρών, εξομαλύνθηκαν πλήρως, με την αποδοχή των κειμένων που εισηγήθηκε ο Γενικός Γραμματέας. Αυτό σημαίνει ότι όποιες αντιρρήσεις υπήρχαν σε σχέση με την πυρηνική διάσταση του ΝΑΤΟ ήρθησαν και επίσης όσες αντιρρήσεις υπήρχαν σε σχέση με την αντιπυραυλική άμυνα όπως θα δούμε ήρθησαν.

Το ΝΑΤΟ συνεπώς εξακολουθεί να διέπεται από ένα δόγμα το οποίο είναι όχι μόνο αμυντικό αλλά και αποτρεπτικό, όπου για την αποτρεπτική λειτουργία του ΝΑΤΟ οι πυρηνικές δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και συμπληρωματικά της Γαλλίας και της Βρετανίας είναι ένα σημαντικό πλεονέκτημα.

Όσο υπάρχουν πυρηνικά στον κόσμο μας και το ΝΑΤΟ θα είναι -για αποτρεπτικούς λόγους- μια πυρηνική δύναμη, κανείς όμως δεν εύχεται αυτή η δύναμη να χρησιμοποιηθεί και όλοι είναι υπέρ της ανάγκης πυρηνικού αφοπλισμού και εφαρμογής των κανόνων της μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων, υπάρχει όμως μία πραγματικότητα και η πραγματικότητα αυτή δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Συνεπώς, οι συζητήσεις που έγιναν ανεπισήμως και δημοσιογραφικώς ως προς διαφορές απόψεων μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας στο ζήτημα αυτό, δεν είχαν κανένα πρακτικό αντίκρισμα στη συζήτηση που έγινε στη Λισαβόνα και στα κείμενα που έχουν διατυπωθεί. Το νέο στρατηγικό δόγμα δε δημιουργεί συνεπώς οποιοδήποτε πρόβλημα στα ελληνικά εθνικά αμυντικά συμφέροντα και συμφέροντα ασφάλειας.

Tο ΝΑΤΟ πλέον αποκτά άλλες διαστάσεις πολιτικές και αυτό το βλέπει κανείς στο τραπέζι, όταν δίπλα στα 28 κράτη-μέλη συγκεντρώνονται σχεδόν άλλα τόσα, καθώς με αφορμή τη συζήτηση του προβλήματος του Αφγανιστάν και με αφορμή τη συνάντηση της ISAF σε επίπεδο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων ήσαν παρόντα στο τραπέζι 46 κράτη. Ήσαν δηλαδή, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, ο Πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, ο Πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Άρα πρέπει να δούμε ποιος είναι ακριβώς ο ρόλος του ΝΑΤΟ και τι σημαίνει η προσέγγιση όλων αυτών των χωρών με το ΝΑΤΟ,  xωρών όπως η Ιορδανία ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Και βεβαίως, αυτό κορυφώνεται με τη σύγκλιση του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας σε επίπεδο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων, στο πνεύμα και το ύφος των ομιλιών του Προέδρου Ομπάμα και του Προέδρου Μεντβέντεφ, στο γεγονός πως και οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι εκατέρωθεν διαπιστώνεται πως δεν υπάρχει απειλή και στο γεγονός πως η Ρωσία καλείται να μετάσχει λειτουργικά στην ενιαία αντιπυραυλική ασπίδα που ξεκινάει από τον Ατλαντικό και φτάνει έως τα Ουράλια, έως την Αλάσκα.

Αυτό αποτυπώνεται και στη νέα Δομή Διοίκησης. Υιοθετήθηκε και επισήμως στο γενικό πλαίσιο για το οποίο σας έχουμε μιλήσει, αυτό που κωδικά ονομάζεται «Μοντέλο ΙΙΙ», όπου πρόκειται δηλαδή για ένα μοντέλο με οροφή 8900 στελέχη, μείωση κατά 35%, μείωση για την ακρίβεια κατά 4900 στελέχη, δραστική μείωση των επιτελικών δομών, όπου υπό το SHAPE τώρα θα υπάρχουν δύο μεικτά Στρατηγεία, ένα μόνον ναυτικό, ένα μόνον αεροπορικό και δύο CAOC.

Σημασία έχει ότι οι Υπουργοί Αμύνης τώρα λαμβάνουν εντολή, πρώτον να ετοιμάσουν το σχέδιο δράσης μέχρι τον Ιούνιο του 2011 για την Kυβερνοάμυνα, δεύτερον, να ετοιμάσουν, μέχρι το Μάρτιο του 2011 το σχέδιο για τη δραστική μείωση των οργανισμών του ΝΑΤΟ οι οποίοι σταδιακά πρέπει να γίνουν μόνον τρεις. Οργανισμοί είναι οι υπηρεσίες που εξυπηρετούν το ΝΑΤΟ στα logistics, στις προμήθειες, στην επικοινωνία, όπως η NAMSA, για παράδειγμα. Kαι μέχρι τον Ιούνιο πρέπει οι Υπουργοί Άμυνας να οργανώσουν τη γεωγραφική κατανομή των Στρατηγείων, δηλαδή να εφαρμόσουν στην πράξη επί του χάρτου τη νέα Δομή Διοίκησης, που σημαίνει ότι αρχίζει ένα εξάμηνο πολύ εντατικών διαπραγματεύσεων για θέματα που μας αφορούν και που αφορούν την περιοχή μας πλήρως.

Όλα αντανακλώνται στην περιοχή μας και είπα και στη Βουλή προχθές ότι μετέχουμε στις δραστηριότητες, μετέχουμε στον αγώνα κατά της πειρατείας, στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας στη Μεσόγειο, μετέχουμε στο Αφγανιστάν, γιατί θέλουμε να διατηρήσουμε τους συσχετισμούς δυνάμεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Όταν ο Ρώσος Πρόεδρος δηλώνει την προθυμία συνεργασίας της Ρωσίας στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, στον αγώνα κατά της πειρατείας και στην αντιπυραυλική άμυνα, όταν τόσες χώρες του κόσμου έρχονται σε επαφή με το ΝΑΤΟ μέσα από διάφορους μηχανισμούς όπως είναι ο Συνεταιρισμός για την Ειρήνη ή τα διάφορα άλλα fora τα οποία λειτουργούν παράπλευρα προς το ΝΑΤΟ, αντιλαμβάνεστε πόση σημασία έχει εμείς,  που είμαστε παλαιό μέλος, που ζήσαμε την εμπειρία της εξόδου από το στρατιωτικό σκέλος και τις δυσκολίες της επανόδου στο στρατιωτικό σκέλος οι οποίες εξακολουθούν να είναι παρούσες μέχρι σήμερα, τι σημασία έχει να χειριζόμαστε τις καταστάσεις ώστε να μη βλάπτονται τα εθνικά συμφέροντα και -ει δυνατόν- να ωφελούνται επί του πεδίου που μας ενδιαφέρει, που είναι η Ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο.

Στην αντιπυραυλική άμυνα το σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι δημοσιογραφικά διογκωμένες προσδοκίες για μία τουρκική αντίδραση ή αντίρρηση δεν επιβεβαιώθηκαν. Η Τουρκία απεδέχθη το κείμενο και όλοι αντιλαμβάνονται τι σημαίνει αυτό διεθνοπολιτικά.

Θέλω να σας εξηγήσω λίγο πιο αναλυτικά το τι ακριβώς συνέβη με την αντιπυραυλική άμυνα. Δύο είναι οι αποφάσεις που ελήφθησαν στην Λισαβόνα. Η πρώτη είναι το υπάρχον ΝΑΤΟϊκό σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας, το «ALT-BMD», δηλαδή το παλαιό να μην αναπτύσσεται μόνο για την προστασία των Ενόπλων Δυνάμεων του ΝΑΤΟ που επιχειρούν, των αναπεπταμένων Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά και για την προστασία της Eπικράτειας και του πληθυσμού των κρατών – μελών.

Αυτή είναι η πρώτη απόφαση, ότι γενικεύεται αυτό το ανώτατο επίπεδο αεράμυνας, ώστε να μην περιλαμβάνει μόνο τις μαχόμενες δυνάμεις, αλλά και τους αστικούς πληθυσμούς, τον άμαχο πληθυσμό, το έδαφος και τον πληθυσμό όλων των κρατών – μελών. Αυτή είναι η απόφαση που τυπικά έχει ληφθεί ως προς το Νατοϊκό υφιστάμενο σχέδιο αντιπυραυλικής άμυνας.

Και δεύτερον, το ΝΑΤΟ καλωσορίζει το αμερικανικό σχέδιο της κατά φάσεις ανάπτυξης της αντιπυραυλικής άμυνας ως εθνική συμβολή των Ηνωμένων Πολιτειών στο ΝΑΤΟϊκό σχέδιο, όπως μπορεί να συμβεί εθελοντικά και με άλλα σχέδια άλλων κρατών – μελών.

Αυτές είναι τυπικά οι αποφάσεις. Και τώρα οι Υπουργοί Αμύνης έχουμε λάβει δύο εντολές. Μέχρι τη συνάντησή μας του Μαρτίου του 2011 να κάνουμε όλους τους διακανονισμούς σε σχέση με τη διοίκηση και τον έλεγχο των συστημάτων αυτών και μέχρι τον Ιούνιο του 2011 να παρουσιάσουμε το Action Plan για την κατά βήματα εφαρμογή αυτού του σχεδίου, αλλά η πολιτική απόφαση είναι αυτή που σας είπα.

Και η τρίτη απόφαση είναι ότι η Ρωσία μετέχει με πρόσκληση για λειτουργική συνεργασία εφ’ όλης της ύλης στα θέματα αυτά.

Άρα,  όχι απλώς αίρονται οι εκατέρωθεν απειλές, αλλά υπάρχει και η πρόσκληση για λειτουργική συμμετοχή στο σύστημα της αντιπυραυλικής άμυνας. Και τέλος, σε σχέση με το Αφγανιστάν ναι μεν έχετε ακούσει και έχετε διαβάσει στα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων ότι αρχίζει το 2011 η διαδικασία μετάβασης από το ΝΑΤΟϊκό στον Αφγανικό έλεγχο της χώρας και αυτό πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι το Μάρτη του 2014 και μετά το ΝΑΤΟ θα παραμείνει με υποστηρικτικό, πολιτικό πρωτίστως ρόλο στο Αφγανιστάν. Aυτό όμως που έχει σημασία είναι ότι πλέον γίνεται με πάρα πολύ μεγάλη έμφαση λόγος για την ανάγκη να κομίσει συγκεκριμένες αποδείξεις η Κυβέρνηση του Αφγανιστάν ως προς την διαφάνεια, την καταπολέμηση των ναρκωτικών, κάθε είδους trafficking που εφάπτεται με το Αφγανιστάν. Και βεβαίως,  αποδίδει το ΝΑΤΟ πλέον πολύ μεγάλη σημασία στη διαδικασία συμφιλίωσης και επαναδραστηριοποίησης με όσους στο Αφγανιστάν καταγγέλλουν τη  βία,  διακόπτουν τους δεσμούς τους με τις τρομοκρατικές ομάδες και αποδέχονται το Αφγανικό Σύνταγμα. Άρα, προσπαθεί υποτίθεται το σχέδιο αυτό -και αυτό είναι μια σημαντική πολιτική αλλαγή- να περιορίσει το εύρος του μετώπου στο Αφγανιστάν. Άρα αποδίδει πολύ μεγάλη σημασία στη διαπραγμάτευση και στο διάλογο με ομάδες που αποκόπτονται απ’ αυτούς που το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει ως εχθρούς στο Αφγανιστάν. Έχει πολύ μεγάλη σημασία αυτό, γιατί μόνο σ’ αυτό μπορεί να βασιστεί η διαδικασία μετάβασης, αυτά τα τρία χρόνια δηλαδή από 2011 έως το 2014.

Άρα εμείς τώρα έχουμε να δούμε τα θέματα της Δομής Διοίκησης των οργανισμών και τα θέματα της αντιπυραυλικής άμυνας με συγκεκριμένο τρόπο επί του πεδίου, με κατανομή ρόλων και με κατανομή οντοτήτων ΝΑΤΟϊκών στις διάφορες περιοχές. Αυτό θα γίνει στα δύο επόμενα Συμβούλια των Υπουργών Άμυνας το Μάρτιο και τον Ιούνιο και πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στα μεγάλα αυτά θέματα με βάση τα δικά μας κριτήρια. Γιατί, όπως είχα την ευκαιρία να πω και στην συνάντηση των Υπουργών Άμυνας που έγινε στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής, χρειάζονται σαφείς πολιτικές οδηγίες πλέον σε επίπεδο υπουργικό, υπουργικές οδηγίες του ΝΑΤΟ προς τους επιχειρησιακούς διοικητές, πρέπει να είναι πάρα πολύ σαφές το νέο πνεύμα.  Υπάρχουν εθνικές αμυντικές προτεραιότητες τις οποίες κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει και άρα δεν μπορεί να υπάρχει κανενός είδους αυτοματισμός. Άρα, πρέπει πάντα να ακολουθούμε τη διαδικασία της διάσκεψης παραγωγής δυνάμεων –της Force Generation Conference-γιατί πρώτα θα καλύπτουμε τις εθνικές αμυντικές ανάγκες και μετά οτιδήποτε άλλο.  Η μείωση του κόστους λειτουργίας του ΝΑΤΟ δεν μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση των εθνικών συμμετοχών και άρα του βάρους των εθνικών προϋπολογισμών, γιατί υπάρχει πάντα ένας φορολογούμενος πολίτης ο οποίος τα πληρώνει όλα αυτά.

Και βεβαίως θέλουμε σε όλα να διατηρείται ο έλεγχος των κρατών – μελών ακόμη δηλαδή και στα θέματα των οργανισμών ας πούμε, που τα πιο «αθώα». Θα σας πω χαρακτηριστικά ότι με την ίδια έμφαση που εμείς υπερασπιζόμαστε το ρόλο της Κύπρου ως πλήρους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θέλουμε οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΝΑΤΟ να εξελίσσονται ως σχέσεις Οργανισμού προς Οργανισμό, Οργανισμού με 28 μέλη προς Οργανισμό  με 27 μέλη, ώστε να διατηρείται το πλεονέκτημα της συμμετοχής της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να μην απομειώνεται εκ του πλαγίου μέσω του ΝΑΤΟ, έτσι ακριβώς το Λουξεμβούργο -για παράδειγμα- υπερασπίζεται τη θέση του σε σχέση με τους οργανισμούς του ΝΑΤΟ που φιλοξενεί.

Άρα ο καθένας έχει τις προτεραιότητές του και τις ευαισθησίες του και δεν διστάζει να τις θέσει με την έμφαση που απαιτείται προκειμένου να γίνουν αντιληπτές αυτές οι ευαισθησίες από όλους.

Επαναλαμβάνω με την ευκαιρία, ότι στη Λισαβόνα είπαμε σε σχέση με την Κύπρο και με το γνωστό πρόβλημα των σχέσεων ΝΑΤΟ – Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι για τα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρμόδιο forum είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, όχι το ΝΑΤΟ. Και δεν μπορεί κανείς να συζητά για θέματα που αφορούν την Κύπρο εν τη απουσία της.

Αυτά δηλαδή που είπαμε εδώ στις 21 Οκτωβρίου στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, αυτά επαναλήφθηκαν και έγιναν αντιληπτά και στη Λισαβόνα. Επίσης πρέπει να σας πω ότι είναι πολύ ικανοποιητική για μας η παράγραφος που αναφέρεται στην προοπτική ένταξης της FYROM στο ΝΑΤΟ, καθώς καθίσταται σαφές ότι χωρίς αμοιβαία αποδεκτή λύση στο ζήτημα του ονόματος δεν μπορεί να γίνει αυτή η ένταξη στο ΝΑΤΟ.

Αυτά ήθελα να σας πω. Και είμαστε στη διάθεσή σας.

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Κύριε Υπουργέ, μιλήσατε για το άρθρο 5. Διαβάζοντας το χαρτί του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, το 10σέλιδο – 12σέλιδο δεν θυμάμαι ακριβώς, την εισήγησή του εν πάση περιπτώσει δεν υπήρχε θέμα, ούτε είχε τεθεί θέμα πώς μαθαίνουμε για το άρθρο 5. Είχε τεθεί και δεν το ξέρουμε;

Ευ. Βενιζέλος: Όχι – όχι, το άρθρο 5 είναι ένα άρθρο που ισχύει.

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Όχι, επειδή είπατε ότι …

Ευ. Βενιζέλος: Η προτεραιότητα του άρθρου 5, είναι ζήτημα πολιτικού κέντρου βάρους του κειμένου.

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Έχει τεθεί θέμα αλλαγής του;

Ευ. Βενιζέλος: Όχι αλλαγής. Η Συνθήκη της Ουάσιγκτον δεν αλλάζει, αλλά αλλάζουν οι πραγματικές προτεραιότητες. Πραγματική προτεραιότητα είναι η συλλογική άμυνα επί του πεδίου ή πραγματική προτεραιότητα είναι –ας πούμε- οι επιχειρήσεις τύπου Αφγανιστάν; Έχει σημασία αυτό, έχει σημασία το ποια είναι η στρατιωτική εν τέλει προτεραιότητα.

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Ευχαριστώ για τη διευκρίνιση. Μία δεύτερη ερώτηση αν μου επιτρέπετε. Μάλλον σχόλιο από εσάς θα ήθελα. Βλέπετε έναν κίνδυνο μίας προσπάθειας για μετασχηματισμό του ΝΑΤΟ σε ένα πράγμα περίπου σαν την Ευρωπαϊκή Ένωση διευρυμένο; Κάτι σαν μικρό ΟΗΕ…

Ευ. Βενιζέλος: Το ΝΑΤΟ είναι ήδη διευρυμένο. Το ΝΑΤΟ έχει φτάσει να έχει αυτή τη στιγμή 28 κράτη – μέλη, έχει πολλά υποψήφια κράτη – μέλη. Οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης είναι όλες υποψήφιες. Το ΝΑΤΟ εφαρμόζει μια πολιτική ανοιχτών θυρών ιδίως στην περιοχή αυτή. Άρα θα διευρυνθεί ο αριθμός των μελών. Το ΝΑΤΟ όμως δεν παύει να είναι ένας Ευρωατλαντικός Οργανισμός Στρατιωτικής Συνεργασίας, που σημαίνει ότι τελικά η ισορροπία του είναι μια ισορροπία ανάμεσα στους Ατλαντικούς και τους Ευρωπαίους Συμμάχους, ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά από τη μια μεριά και την Ευρωπαϊκή Ένωση από την άλλη μεριά. Και βεβαίως τα πολιτικά χαρακτηριστικά του ΝΑΤΟ ενισχύονται, διότι εκ των πραγμάτων τα θέματα άμυνας συνδέονται με τα θέματα ασφάλειας, με τη διαχείριση κρίσεων, με ζητήματα τα οποία τώρα πλέον αρχίζουν και εισάγονται στο πεδίο της αμυντικής πολιτικής, όπως είναι για παράδειγμα η ενέργεια, η κλιματική αλλαγή …

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Αυτά είναι για να κλείσει γραμμές.

Ευ. Βενιζέλος: Και από την άλλη μεριά ο ΟΗΕ δεν έχει εκτελεστικό βραχίονα.

Γ. Τσακίρης (Ελευθεροτυπία): Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ευ. Βενιζέλος: Η Ευρωπαϊκή Ένωση τείνει να αποκτήσει, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει. Γι’ αυτό και η μία από τις δύο επιχειρήσεις που αναπτύσσει είναι η επιχείρηση του τύπου “Berlin Plus”, άρα με τα μέσα του ΝΑΤΟ στη Βοσνία. Η επιχείρηση η δεύτερη που είναι αμιγώς ευρωπαϊκή, η ATALANTA, πηγαίνει καλά, είναι μία επιχείρηση στα δυτικά αποτελεσματική, με μεγαλύτερες συμμετοχές απ’ ό,τι έχει η αντίστοιχη νατοϊκή επιχείρηση που είναι η OCEAN SHIELD. Εμείς, που μετέχουμε ανά εξάμηνο στη μία και στην άλλη επιχείρηση έχουμε εικόνα, αλλά δεν αρκεί η ATALANTA για να επιβεβαιώσει τη διεθνή και κυρίως τη στρατιωτική ύπαρξη και παρουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. H παρουσία του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και όλων των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη συνάντηση της Λισσαβόνας δείχνει τη σημασία που αποδίδουν οι πάντες στο ΝΑΤΟ. Και πάντως η νομιμοποιητική βάση του ΝΑΤΟ, η νομική βάση των ενεργειών του είναι οι αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Από την άποψη αυτή υπάρχει μια δυτική μαχόμενη «ομάδα» κρατών – μελών του ΟΗΕ που είναι το ΝΑΤΟ.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Κύριε καθηγητά επειδή εμείς εδώ στη γαλαρία δεν είμαστε καλοί μαθητές και δεν τα παίρνουμε τόσο εύκολα, μπορεί να μας εξηγήσετε στο ΝΑΤΟ, το ΝΑΤΟ δηλαδή με την  κλιματική αλλαγή πώς θα λειτουργήσει, πώς θα παρεμβαίνει; Θα πηγαίνει να βρίσκει την κα Μπιρμπίλη, δηλαδή τι θα κάνει; Πρακτικά πώς θα λειτουργήσει, όταν λέμε ότι εμπλέκεται και θα ασχολείται και με γενικότερα θέματα, κλιματικής αλλαγής.

Ευ. Βενιζέλος: Να σας πω κ. Βερύκιε,  είναι σχετικά απλό. Αν έχουμε εκτεταμένες πλημμύρες στο Πακιστάν δημιουργείται ένα πρόβλημα που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια μιας χώρας που έχει πυρηνικά όπλα και συνδέεται άμεσα και με την κατάσταση του Αφγανιστάν. Οι πλημμύρες συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή. Άρα, λοιπόν, η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε μεγάλες ανθρωπιστικές κρίσεις, σε κρίσεις οι οποίες μετατρέπονται σε πολιτικές, σε κρίσεις οι οποίες μετατρέπονται σε κρίσεις ασφάλειας. Γι’ αυτό το ΝΑΤΟ έχει ενδιαφέρον. Επίσης, αν διακοπεί η παροχή φυσικού αερίου ή αν σταματήσει η λειτουργία ενός αγωγού πετρελαίου και δημιουργηθεί ένα πρόβλημα θέρμανσης και κίνησης στην Ευρώπη ή σε χώρες οι οποίες εφάπτονται με το ΝΑΤΟ, αυτό είναι ένα θέμα, είναι ένα θέμα ασφάλειας.

Δημοσιογράφος: Προληπτικά μπορεί να δράσει;

Ευ. Βενιζέλος: Τι εννοείτε «προληπτικά μπορεί να δράσει»; Με βάση τις αποφάσεις του ΟΗΕ. Εάν θεωρηθεί ότι η επέμβαση στο Αφγανιστάν έχει προληπτική διάσταση, αυτό γίνεται εδώ και χρόνια.

Χρ. Καπούτσης (Αθήνα 984): Είπατε ότι το ΝΑΤΟ διατηρείται ως πυρηνική αποτρεπτική δύναμη. Το ερώτημα είναι αν διατηρεί και το δικαίωμα του πρώτου πλήγματος και το δεύτερο είναι σε ό,τι αφορά την κατανομή των στρατηγείων. Είπατε ότι το επόμενο 8μηνο θα δώσετε μια μάχη, με προτεραιότητα τα εθνικά συμφέροντα. Πού αισθάνεστε εσείς ότι απειλούνται τα εθνικά συμφέροντα από την κατανομή των στρατηγείων και τι ακριβώς θα υπερασπιστείτε;

Ευ. Βενιζέλος: Είπαμε ότι η πυρηνική δύναμη λειτουργεί αποτρεπτικά, κανείς δε μιλάει για πρώτο χτύπημα. Όλοι μιλούν για τη μη διάδοση και τον αφοπλισμό ως στόχο και ως επιθυμία. Αλλά υπάρχει μια πραγματικότητα την οποία κανείς δε μπορεί να αγνοήσει. Ως προς το δεύτερο ερώτημά σας, δεν είπα ότι υπάρχει απειλή, είπα ότι υπάρχει μια διαπραγμάτευση. Kαι αντιλαμβάνεστε ότι εάν δε μετέχουμε σ’ αυτές τις διαδικασίες, βρισκόμαστε εκτεθειμένοι εκεί που είναι το δικό μας εθνικό αμυντικό ενδιαφέρον. Και γι’ αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία να μετέχει κανείς ενεργά και να έχει μια άποψη και μια στρατηγική στα θέματα αυτά.

Χρ. Καπούτσης (Αθήνα 984): Επειδή ακριβώς διαπραγματευόμαστε, τι αισθάνεστε εσείς ως Υπουργός Άμυνας…

Ευ. Βενιζέλος: Οι προτεραιότητές μας ποιες είναι; Σας είπα προηγουμένως, ποια θα είναι η κατάσταση για τις στρατηγικές ιδιαιτέρου ενδιαφέροντός μας που τις προσδιορίζω στην Ανατολική Μεσόγειο γενικότερα και στο Αιγαίο ειδικότερα. Υπάρχει κάτι που δε γίνεται αντιληπτό; Φαντάζομαι ότι γίνεται αντιληπτό απολύτως.  Εμείς θέλουμε μια Δομή Διοίκησης η οποία να είναι απλή, ελαφρά, “έξυπνη” και να μην προσθέτει από μόνη της προβλήματα τεχνικά ή τεχνητά, το έχω πει κατ’ επανάληψη. Η Δομή Διοίκησης μπορεί να δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα. Και απεδείχθη αυτό ιστορικά στην πράξη. Άρα εμείς θέλουμε μια δομή απλή, λειτουργική, η οποία να μειώνει την ένταση και να μην αυξάνει την ένταση και στης ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η. Καπετανάκης (ΕΡΑ5): Κύριε Υπουργέ, να ρωτήσω αν υπάρχει κάποιο νεότερο στοιχείο σχετικά με την πρόθεση και την προσπάθεια της Τουρκίας ν’ αναλάβει αυτή, στην έδρα της να είναι το στρατηγείο, το επιχειρησιακό κέντρο της αντιπυραυλικής ομπρέλας. Και από αυτές τις συναντήσεις και τις διαβουλεύσεις που έγιναν στη Σύνοδο, τι ατμόσφαιρα υπάρχει, με το δεδομένο ότι φαίνεται ότι η Τουρκία έχει περάσει ορισμένες της θέσεις, όπως το να χρησιμοποιείται η αντιπυραυλική ασπίδα και για την εθνική προστασία.

Ευ. Βενιζέλος: Με συγχωρείτε, αυτό δεν είναι άλλη μια θέση της Τουρκίας, είναι μια θέση των πάντων.

Η. Καπετανάκης (ΕΡΑ5): Ναι, ήταν και θέση της Τουρκίας.

Ευ. Βενιζέλος: Η Τουρκία έλεγε το αυτονόητο, ότι η αντιπυραυλική άμυνα πρέπει να καλύπτει όλες τις χώρες μέλη.

Η. Καπετανάκης (ΕΡΑ5): Η Τουρκία όμως θεωρεί αυτονόητο και το άλλο, ότι επειδή εγώ ως Τουρκία είμαι μεγάλη περιφερειακή δύναμη, πρέπει να έχω το επιχειρησιακό κέντρο των πυραύλων.

Ευ. Βενιζέλος: Δεν ετέθη τέτοιο θέμα. Αν έχω καταλάβει καλά αυτό που είπε κάποια στιγμή ο Τούρκος Πρωθυπουργός σε μια ομιλία του, ήταν ότι αν εγκατασταθούν στοιχεία της αντιπυραυλικής ασπίδας στο τουρκικό έδαφος, η Τουρκία πρέπει να έχει τον έλεγχο. Προφανώς, εννοεί τον έλεγχο των εγκατεστημένων στο έδαφός της στοιχείων. Όχι όλης της ομπρέλας. Όλη η ομπρέλα ελέγχεται από χώρες οι οποίες έχουν ουσιώδη συμμετοχή στο σύστημα αυτό και οι χώρες αυτές είναι μία. Για να έχουμε πλήρη αίσθηση της κατάστασης.

Η. Καπετανάκης (ΕΡΑ5): Η τουρκική πρόταση, όπως τουλάχιστον παρουσιάστηκε από τον Νταβούτογλου στα γραπτά του …

Ευ. Βενιζέλος: Δεν έχει παρουσιαστεί πουθενά. Έχετε υπ' όψιν σας διάφορα δημοσιογραφικά σχόλια και μία δήλωση που έκανε ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας η οποία έχει αυτό το περιεχόμενο που σας είπα. Δεν έχει πει ο κ. Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας τίποτε σχετικό, τουλάχιστον που να έχω εγώ υπ' όψιν μου. Σας έχω πει προηγουμένως ότι στη Σύνοδό μας του Μαρτίου του 2011, θα διευθετήσουμε ζητήματα διοίκησης και ελέγχου του συστήματος του ΝΑΤΟϊκού το οποίο υπάρχει και στο οποίο προστίθεται τώρα η αμερικανική πρωτοβουλία η οποία καλωσορίστηκε ως εθνική συμβολή πρόσθετη σε σχέση με το υφιστάμενο ΝΑΤΟϊκό σχήμα, τη ΝΑΤΟϊκή αρχιτεκτονική του ALT- BMD στο οποίο έχω αναφερθεί προηγουμένως. Οι Ρώσοι σε όλο αυτό έχουν κληθεί να μετάσχουν λειτουργικά, δηλαδή να συμβάλλουν ώστε να υπάρχει διαλειτουργικότητα των συστημάτων. Να είναι εντεταγμένο διαλειτουργικά και το ρωσικό σύστημα.

Λ. Μπλαβέρης (Απογευματινή): Κύριε Υπουργέ θα ήθελα μια ερώτηση παρακαλώ με τη διπλής σας ιδιότητα, και του Υπουργού και του Καθηγητού της Νομικής, αν μπορείτε να μου πείτε..

Ευ. Βενιζέλος: Θα φύγουμε τώρα από το θέμα του ΝΑΤΟ;

Λ. Μπλαβέρης (Απογευματινή): Όχι, επί του ΝΑΤΟ: είπατε προηγουμένως ότι ένα από τα επιτεύγματα όπως το θεωρείτε εσείς, είναι η επανεπιβεβαίωση της ομοφωνίας στη λήψη των αποφάσεων. Και λίγο αργότερα επισημάνατε σωστά ότι το ΝΑΤΟ είναι ένας Οργανισμός που τείνει ν’ αυξηθεί κάποια στιγμή στο μέλλον.  Ήθελα να σας ρωτήσω πόσο λειτουργικό βλέπετε να είναι αυτό το σχήμα, δηλαδή ένας Οργανισμός που έχει 28 μέλη και χρειάζεται ομοφωνία αποφάσεων, εάν γίνει 30 ή 35 μέλη, αυτή η ομοφωνία μπορεί να είναι δυνατή και εάν θα υπάρξει υπονόμευση εκ των έσω από κάποιες ισχυρές δυνάμεις;

Ευ. Βενιζέλος: Η ομοφωνία λειτουργεί σε όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς, όπου υπάρχει η αρχή της ομοφωνίας, μέσα στη λογική του συσχετισμού των δυνάμεων πρέπει να έχετε υπ' όψιν σας. Άρα μια χώρα κάνει χρήση του δικαιώματός της να παρεμποδίσει τη λήψη απόφασης εκεί που υπάρχει ζωτικό εθνικό συμφέρον της. Άρα πρέπει να νιώσει ότι θίγονται ζωτικά συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας προκειμένου να παρεμποδίσει τη λήψη απόφασης. Αυτό είναι απολύτως λογικό. Αλλά αυτό συμβαίνει σπανίως. Δε συνέβη και ποτέ δηλαδή, για την ακρίβεια είχαμε δυο αποχωρήσεις από το στρατιωτικό σκέλος ιστορικά, τη γαλλική και την ελληνική, είχαμε δυο επανόδους, την ελληνική και τη γαλλική και δεν είχαμε ποτέ μια άλλη μείζονα κρίση τέτοιου τύπου. Σας θυμίζω ότι αυτά είναι θέματα ανοιχτά από το 1974 ή εν πάση περιπτώσει από το 1980 που επανήλθαμε στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.

Κ. Ζηλάκος (Ριζοσπάστης): Κύριε Υπουργέ, εκ των προτέρων θέλω να σας πω ότι δε ζητάω να ερμηνεύσετε τον Πρωθυπουργό, αλλά μια εξήγηση σε σχέση με μια αναφορά που έκανε την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες, μια εξήγηση του πλαισίου στο οποίο κινούμαστε. Στο ΑΠΕ υπάρχει το τηλεγράφημα αυτό. Μιλούσε για τις νέες απειλές και συμπεριέλαβε επί λέξει, οι νέες απειλές που καλεί το ΝΑΤΟ ν’ αντιμετωπίσει, τις ακραίες πολιτικές θέσεις-Κινήματα ανά τον κόσμο. Και παρακάτω, είπε ότι το ΝΑΤΟ με τη νέα του υφή, θα στηρίξει μια πιο δίκαιη κοινωνία και μια πιο δημοκρατική λειτουργία στις διεθνείς σχέσεις.

Ευ. Βενιζέλος: Δεν ήμουν παρών όταν έγινε η δήλωση αυτή, υποθέτω όμως, επειδή τα πράγματα είναι πάρα πολύ απλά,  ότι αναφερόταν στην Αλ Κάιντα, στους Ταλιμπάν, δηλαδή σε παραδείγματα τα οποία είναι παραδείγματα πεδίου και αναφέρονται σε επιχειρήσεις εν εξελίξει του ΝΑΤΟ.

Κ. Ζηλάκος (Ριζοσπάστης): Όλα αυτά επιδέχονται όμως διασταλτικές ερμηνείες…

Ευ. Βενιζέλος: Μην τις κάνετε..

Κ. Ζηλάκος (Ριζοσπάστης): Δεν τις κάνω εγώ, τις κάνει η ζωή. Και σας καλώ και υπό την επιστημονική σας ιδιότητα, δηλαδή σε σχέση με τη δημοκρατία, από κι ως πού το ΝΑΤΟ..

Ευ. Βενιζέλος: Μα δεν υπάρχει τέτοιο θέμα.

Κ. Ζηλάκος (Ριζοσπάστης): Στο σκληρό πυρήνα των κρατών..

Ευ. Βενιζέλος: Δεν υπάρχει τέτοιο θέμα. ούτε αναφέρεται στα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ η συζήτηση αυτή.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Σας άκουγα κ. Υπουργέ με προσοχή ν’ αναφέρεστε στην πυρηνική δύναμη, στη διατήρηση της πυρηνικής δύναμης του ΝΑΤΟ. Και αναρωτήθηκα: Η Ελλάς έχει την υποχρέωση φιλοξενίας και υποστήριξης της συγκεκριμένης ΝΑΤΟϊκής δύναμης;

Ευ. Βενιζέλος: Όχι, δεν έχει συζητηθεί κάτι τέτοιο. Δεν έχει αλλάξει ο σχεδιασμός της πυρηνικής αποτροπής.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Άλλο πράγμα λέω..

Ευ. Βενιζέλος: Η Ελλάδα ιστορικά, εσείς είστε παλαιός και τα ξέρετε αυτά, μετέχει στο σχέδιο αυτό διαθέτοντας μοίρες αεροσκαφών διπλής χρήσης. Δεν υπάρχει τίποτε νεότερο. Πρέπει δε να σας πω ότι εκ των πραγμάτων αυτές οι μοίρες αεροσκαφών έχουν παλαιώσει κιόλας.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Δε θα υπάρξει ανάγκη ανανέωσής τους;

Ευ. Βενιζέλος: Δε μας έχει ζητηθεί κάτι τέτοιο.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Αν μας ζητηθεί;

Ευ. Βενιζέλος: Δε γίνεται καν συζήτηση γι’ αυτά. Εμείς ούτως ή άλλως έχουμε εθνικές προτεραιότητες στην ανανέωση του στόλου μας, της Πολεμικής Αεροπορίας, αυτές θ’ ακολουθήσουμε.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Πάντα στα πλαίσια των εθνικών αναγκών γίνονται..

Ευ. Βενιζέλος: Ναι, εμείς ακολουθούμε τις προτεραιότητες αυτές. Άλλωστε ούτως ή άλλως πρόκειται γι’ αεροσκάφη όπως σας είπα, διπλής χρήσης, που μπορούν να φέρουν και κάποια τέτοια στοιχεία.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Έχουμε Έλληνες Αξιωματικούς της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας που να εκπαιδεύονται στο εξωτερικό σε δυνατότητες υποστήριξης της πυρηνικής αυτής δύναμης;

Ευ. Βενιζέλος: Σε όλα τα προγράμματα εκπαίδευσης του ΝΑΤΟ μετέχουν και Έλληνες Αξιωματικοί. Υπάρχουν οι συστοιχίες Patriot με τα βλήματα Patriot τα οποία ξέρετε..

Λ. Δημάκας (Τα Νέα): Στο ΝΑΤΟϊκό πρόγραμμα υπάρχουν όλες οι συστοιχίες του Patriot ή μία μόνο;

Ευ. Βενιζέλος: Πόσες είναι οι συστοιχίες Patriot;

Λ. Δημάκας (Τα Νέα): Νομίζω είναι τέσσερις –αν δε λέω κανένα απόρρητο και το μάθει ο κακός Τούρκος.

Ευ. Βενιζέλος: Έξι είναι, αλλά είναι πολύ μικρές οι δυνατότητες…

Λ. Δημάκας (Τα Νέα): Έξι, τέλος πάντων. Αυτές είναι όλες, ή τη μία μόνο;

Ευ. Βενιζέλος: Είναι διαθέσιμες, είναι αναπτύξιμες δυνάμεις…

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Συγνώμη, επί του συγκεκριμένου, γιατί δε θέλω να μπω επί της ουσίας του θέματος.

Ευ. Βενιζέλος: Τα Patriot είναι στην αντιπυραυλική….Η προηγούμενη ερώτηση ήταν για τα πυρηνικά. Τα Patriot είναι στο σύστημα….

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Επειδή δώσατε μια απάντηση στον κ. Δημάκα, που είχε και μια δόση υπαινιγμού, είσαστε ικανοποιημένος από τα μέτρα ασφαλείας ειδικά στην Πολεμική Αεροπορία; Δε θέλω επί συγκεκριμένου. Ναι ή όχι

Ευ. Βενιζέλος: Είναι μια ερώτηση που δε δέχεται απάντηση, μη δεκτική απαντήσεως. Οι οδηγίες μου είναι τα μέτρα ασφαλείας να είναι όσο γίνεται πιο αυστηρά και αποτελεσματικά.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Και όταν διαπιστώνεται παραβίαση;

Ευ. Βενιζέλος: Δεν έχω κάποια τέτοια στοιχεία.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Δεν έχετε;

Ευ. Βενιζέλος: Όχι δεν έχω.

Δ. Βερύκιος (Έθνος): Ευχαριστώ.

Γ. Κοκκινίδης (Αδέσμευτος Τύπος): Όταν λέμε «κυβερνο-επιθέσεις» τι εννοούμε; Δηλαδή άμα υπάρξει μια αναταραχή σε μια χώρα, πηγαίνει το ΝΑΤΟ εκεί να επιβάλλει την τάξη;

Ευ. Βενιζέλος: Cyber επιθέσεις, cyber attack. Όχι government attack. Εννοούμε στο Διαδίκτυο.

Γ. Κοκκινίδης (Αδέσμευτος Τύπος): Και το δεύτερο με τα υποστρατηγεία ξέρουμε τι θα γίνει;

Ευ. Βενιζέλος: Όχι. Ξέρουμε ότι θα κλείσουν πολλά. Υπάρχουν τώρα ας πούμε δυο ναυτικά στρατηγεία, ένα στη Νάπολη ένα στη Μεγάλη Βρετανία, υπάρχουν δυο αεροπορικά. Αυτά θα μειωθούν δραστικά.

Λ. Δημάκας (Τα Νέα): Χερσαίο δεν αναφέρατε. Υπάρχει;

Ευ. Βενιζέλος: Δυο μικτά.

Κ. Αττίας (Alter): Αν έχουμε τελειώσει με το ΝΑΤΟ, θέλω να σας ρωτήσω κάτι εκτός ΝΑΤΟ.

Ευ. Βενιζέλος: Θέλει να ρωτήσει κανείς εντός ΝΑΤΟ;

Κ. Αττίας (Alter): Μια οικονομική ….

Ευ. Βενιζέλος: Θα κάνουμε πρώτα εντός άρθρου 5 και μετά.

Δημοσιογράφος: Θα ήθελα να μας εξηγήσετε σε τι συνίσταται ο ρόλος παρέμβασης του ΝΑΤΟ, σε χώρες που παρουσιάζουν αστάθεια λόγω οικονομικής κρίσης.

Ευ. Βενιζέλος: Δεν είπα τέτοιο πράγμα. Δεν θα επέμβει το ΝΑΤΟ ούτε στην Ιρλανδία, ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Πορτογαλία. Δηλαδή να εστιάσουμε την προσοχή μας! Αυτά είναι θέματα αρμοδιότητας Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Α. Αθανασόπουλος (Βήμα): Από το σχόλιό σας πριν όσον αφορά τη δομή Διοίκησης, αναφερθήκατε σε τεχνικά και τεχνητά ζητήματα τα οποία έχουν προκύψει από τη δομή Διοίκησης στην περιοχή εις βάθος χρόνου. Αντιλαμβάνομαι σωστά ότι ενδεχομένως η ελληνική πλευρά θα ήθελε να ξεφορτωθεί αυτά τα ζητήματα με την ταυτόχρονη κατάργηση τόσο του αεροπορικού στρατηγείου της Σμύρνης όσο και του υποστρατηγείου της Λάρισας; Πρώτο ερώτημα. Και δεύτερο, συνδεόμενο με αυτό, θεωρείτε ότι εφόσον συνέβαινε κάτι τέτοιο θα μπορούσαν να ανακληθούν αποφάσεις του ΝΑΤΟ παραδείγματος χάριν Λουντς και του επιτελάρχη του SACEUR, το 2006, οι οποίες έχουν δημιουργήσει προβλήματα στις διμερείς μας σχέσεις; Ευχαριστώ.

Ευ. Βενιζέλος: Έχουμε ζητήσει επισήμως να ανακληθούν οδηγίες οι οποίες έχουν εκδοθεί διαχρονικά κατά παράβαση των καταστατικά προβλεπόμενων αρμοδιοτήτων των οργάνων του ΝΑΤΟ και ιδίως οδηγίες επιχειρησιακών Διοικητών που έχουν πολιτικό περιεχόμενο, ή ακόμη και οδηγίες του Γενικού Γραμματέα που υπερβαίνουν το πλαίσιο της Συνθήκης της Ουάσιγκτον και το πλαίσιο των αποφάσεων του Συμβουλίου του Βορείου Ατλαντικού. Αυτή είναι η απάντησή μου στη δεύτερη ερώτησή σας. Ως προς την πρώτη ερώτηση, τώρα που έχουμε το γενικό σχήμα της Δομής Διοίκησης, θα μετάσχουμε στη συζήτηση προσπαθώντας να βρούμε την καλύτερη λύση για την περιοχή έτσι ώστε στην περιοχή αυτή, της Ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου, να μην ισχύουν διαφορετικά κριτήρια και διαφορετικές πρακτικές από αυτές που ισχύουν σε όλες τις άλλες περιοχές επιχειρησιακής ευθύνης του ΝΑΤΟ.

Για τις θέσεις της κ. Κατσέλη και το νέο κόμμα της κ. Μπακογιάννη

Κ. Αττίας (Alter): Δυο πράγματα θέλω να σας ρωτήσω. Το πρώτο είναι πως βλέπετε την αντιπαράθεση που φαίνεται ότι υπάρχει μέσα στην Κυβέρνηση και τις θέσεις της κας Κατσέλη σε ό,τι αφορά τις επιχειρησιακές συμβάσεις. Και το δεύτερο αν εκτιμάτε ότι το νέο Κόμμα της κας Μπακογιάννη, μπορεί να προκαλέσει κάποιες ευρύτερες εξελίξεις σε πολιτικά. Το σχόλιό σας για το σχηματισμό αυτό.

Ευ. Βενιζέλος: Κάθε ομάδα Ελλήνων πολιτών που θέλει να εκφραστεί στο επίπεδο της πολιτικής και ιδίως της κοινοβουλευτικής δράσης, δικαιούται να ιδρύσει ένα κόμμα. Οι πολίτες είναι αυτοί που εν τέλει κρίνουν αν ένα κόμμα εκφράζει υπαρκτές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις. Η κα Μπακογιάννη λοιπόν πήρε μια πρωτοβουλία ασκώντας στην πραγματικότητα ένα πολιτικό και συνταγματικό της δικαίωμα, της εύχομαι καλή επιτυχία και οι πολίτες είναι αυτοί που στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση, θα διαμορφώσουν το συσχετισμό δυνάμεων με βάση το εθνικό συμφέρον, όπως το αντιλαμβάνεται ο καθένας μας, όπως το αντιλαμβάνεται κάθε κοινωνική ομάδα ή κάθε πολιτική δύναμη.

Ως προς τη λειτουργία της Κυβέρνησης θέλω να σας πω ότι είναι απολύτως αναγκαίο να εστιαστούμε όλοι -Κυβέρνηση, Αντιπολίτευση, Μέσα Ενημέρωσης, κοινωνικές oργανώσεις, παραγωγικοί φορείς- σε έναν ενιαίο απλό και αντιληπτό από όλους εθνικό στόχο: Πρέπει να διαχειριστούμε μια κρίση που βρίσκεται ακόμη σε οξύτατη φάση. Πρέπει να διασφαλίσουμε την ομαλή καταβολή των δόσεων του δανείου που έχουμε συνάψει με την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Το δάνειο των 110 δισ., που είναι αναγκαίο για να καλύψουμε τις δανειακές μας ανάγκες και το 2011 και -κατά ένα μεγάλο μέρος- το 2012, δεν έχει ακόμη καταβληθεί. Τώρα εκκρεμεί η καταβολή της τρίτης δόσης και είναι εξαιρετικά κρίσιμη, τους πρώτους μήνες του 2011, η καταβολή της τέταρτης δόσης για να μπορέσουμε να καλύψουμε τις ανάγκες αντικατάστασης ομολόγων που λήγουν.

Αυτή τη στιγμή λοιπόν έχουμε μια προτεραιότητα αδήριτη και σαφή: να καταβληθούν οι δόσεις και να καλύψουμε τις δανειακές ανάγκες. Για να το κάνουμε αυτό πρέπει να τηρήσουμε τους όρους μιας δανειακής σύμβασης, που, όπως συμβαίνει πάντα στις δανειακές συμβάσεις, έχουν καθοριστεί πρωτίστως από την οπτική γωνία των δανειστών και όχι από την οπτική γωνία του δανειζόμενου. Εμείς όμως θεωρούμε ότι οι αλλαγές που έχουν διαρθρωτικό χαρακτήρα, οι αλλαγές που επιτρέπουν στη χώρα να αποκτήσει ένα φυσιολογικό φορολογικό σύστημα, οι αλλαγές που επιτρέπουν στη χώρα να γίνει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, είναι αλλαγές που ούτως ή άλλως θα τις χρειαζόμασταν και τις χρειαζόμαστε, ανεξάρτητα από το συσχετισμό δυνάμεων που αποτυπώνεται στη δανειακή σύμβαση.

Δεύτερη προτεραιότητα, πέραν της τήρησης των όρων της δανειακής σύμβασης προκειμένου να καταβάλλονται οι δόσεις, είναι να εφαρμόσουμε όλες τις πολιτικές πέραν του Μνημονίου, που είναι αναγκαίες για την εθνική ανασυγκρότηση, για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, για την κοινωνική δικαιοσύνη και συνοχή. Για να αποκτήσουν οι Έλληνες ξανά ασφάλεια, αίσθηση δικαιοσύνης και προοπτική. Για να μην χαθεί μια γενιά, που τώρα βρίσκεται ανάμεσα στα 25 και τα 35, που οφείλουμε να της δώσουμε προοπτική, χώρο, ελπίδα.

Τρίτη προτεραιότητα. Πρέπει όλη μας αυτή η προσπάθεια να αποκτήσει ένα σαφές σημείο εξόδου. Το σημείο εξόδου λοιπόν συνδέεται με την ομαλή λειτουργία της ελληνικής οικονομίας, με την επανείσοδό μας στις αγορές και αυτό πρέπει να γίνει έτσι ώστε να μπορούμε να απαλλαγούμε από τη συνεχή επιτήρηση. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να μπορούμε να εξυπηρετήσουμε το δημόσιο χρέος, άρα χρειαζόμαστε δανειακές ανάγκες οι οποίες να είναι αντιμετωπίσιμες, χρειαζόμαστε πρωτογενή πλεονάσματα και χρειαζόμαστε και υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, γιατί όταν έχεις μεγάλο δημόσιο χρέος έχεις προοπτική μέσα στις αγορές και μέσα στο διεθνή ανταγωνισμό, μόνο όταν έχεις υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Αυτές οι τρεις προτεραιότητες με τις επιμέρους διευκρινίσεις που έκανα είναι το εθνικό σχέδιο που υπαγορεύεται από την ίδια την ανάγκη και αυτό πρέπει να το υποστηρίξουμε όλοι μας. Ακόμη κι αν η Αξιωματική Αντιπολίτευση θεωρεί ότι έχει το μαγικό ραβδί για να λύσει προβλήματα που δεν μπορεί να λύσει ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε το G-20, ούτε η Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, ακόμη λοιπόν κι αν έχει αυτή τη ψευδαίσθηση, είναι υποχρεωμένη να αντιληφθεί ορισμένα απλά πράγματα, με τα οποία κανείς δεν μπορεί να παίξει.

Και δεν μπορεί να παίξει γιατί υπάρχει ένας συγκεκριμένος τρόπος σκέψης διεθνώς. Είναι πολύ δύσκολο να διαπραγματεύεσαι, είναι πάρα πολύ δύσκολο να πείσεις συνομιλητές οι οποίοι είναι πεπεισμένοι για το αντίθετο, ότι υπάρχουν κι άλλες προσεγγίσεις. Ναι, πράγματι υπάρχουν κι άλλες προσεγγίσεις. Αλλά δεν μπορείς αυτές να τις υιοθετείς μόνος σου. Γιατί αλλιώς αγνοείς ένα διεθνή και ένα ευρωπαϊκό συσχετισμό από τον οποίο εξαρτάσαι. Άρα πρέπει όλα να γίνονται με μια λογική σειρά, με ευθύνη ιστορική και εθνική και πρέπει όσες ικανότητες διαθέτουμε ως τόπος, να τις διαθέσουμε σε αυτή την πανεθνική προσπάθεια, σε αυτή την εθνική συστράτευση.

Κ. Αλατζάς (ΣΚΑΪ): Με τις απόψεις της κας Κατσέλη συμφωνείτε ή όχι; Δεν καταλάβαμε.

Ευ. Βενιζέλος: Οι απόψεις της κας Κατσέλη διατυπώνονται στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Κ. Αλατζάς (ΣΚΑΪ): Και στα άρθρα στις εφημερίδες.

Ευ. Βενιζέλος: Δεν είμαι σχολιαστής άρθρων συναδέλφων μου. Εμένα με ενδιαφέρει τι κάνει η Κυβέρνηση και πώς διαπραγματευόμαστε ως χώρα.