Φ.900α/541/14533/26 Νοεμβρίου 2015
Σε απάντηση της σχετικής ερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής κ. Χρήστος Καραγιαννίδης, με θέμα «Εκδίκαση της Έφεσης του Αντιρρησία Συνείδησης Αναστάσιου Μπάτα», σας γνωρίζω, σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν υπόψη μου, τα ακόλουθα:
Η εναλλακτική υπηρεσία των αντιρρησιών συνείδησης καθιερώθηκε με τις διατάξεις του Ν.2510/1997. Με τις ρυθμίσεις αυτές αντιμετωπίσθηκε το ζήτημα των στρατευσίμων που αρνούνται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις, επικαλούμενοι τις θρησκευτικές ή ιδεολογικές τους πεποιθήσεις. Η αντιμετώπιση του εν λόγω ζητήματος, λαμβάνοντας υπόψη τον υποχρεωτικό και καθολικό χαρακτήρα της στρατιωτικής θητείας, ήταν αναγκαία για τη συμμόρφωση προς αναληφθείσες από διεθνείς συνθήκες υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων, και της διάταξης του άρθρου 9 (ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ).
Πλέον οι διατάξεις περί αντιρρησιών συνείδησης δεν αντίκεινται στις υπερνομοθετικής ισχύος διατάξεις της ΕΣΔΑ ούτε στις ανάλογες διατάξεις του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη (ΕΚΧ), όπως έχει δεχτεί το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ Τμήμα Στ’ 3367/2007, 1948/2007, 1119/2004, 260/2004, 526/2001). Η συμμόρφωση της Χώρας μας, αναφορικά με την εναλλακτική θητεία, προς τον ΕΚΧ αναγνωρίζεται, άλλωστε, και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Με πρωτοβουλία του ΥΠΕΘΑ κατατίθεται στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, σχέδιο νόμου το οποίο προβλέπει τακτοποίηση θεμάτων αντιρρησιών συνείδησης, ενώ ήδη έχει δρομολογηθεί συνολική επανεξέταση της στρατολογικής νομοθεσίας για να εξεταστούν όλες οι σχετικές προτάσεις, στο πλαίσιο ευρείας διαβούλευσης.
Ερώτηση 781/03-11-2015 της Βουλής των Ελλήνων
Την Τρίτη 3 Νοεμβρίου εκδικάζεται στο Τριμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο Αθηνών η έφεση του 50χρονου ιατρού και αντιρρησία συνείδησης Αναστάσιου Μπάτα, κατά της ερήμην απόφασης του Τριμελούς Ναυτοδικείου Πειραιώς, με την οποία ο πρώτος καταδικάσθηκε το 2012 σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με τριετή αναστολή, αφού κινήθηκε εναντίον του ποινική δίωξη με την κατηγορία της ανυποταξίας και ενώ είχε ήδη υπηρετήσει ενόπλως από τις 7 Μάρτη ως τις 20 Δεκέμβρη του 1994.
Για το θέμα, εξέδωσε ανακοίνωση η Διεθνής Αμνηστία, στην οποία επισημαίνει ότι στον Αναστάσιο Μπάτα, ουδέποτε αναγνωρίστηκε το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης είτε πριν, είτε μετά την κατάταξή του στις ένοπλες δυνάμεις, καθώς εκείνη την περίοδο δεν υπήρχε νομική πρόβλεψη για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία.
Πιο συγκεκριμένα, ο Αναστάσιος Μπάτας κατατάχθηκε και υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό από τις 7 Μαρτίου ως τις 20 Δεκεμβρίου το 1994, οπότε αιτήθηκε και έλαβε ετήσια αναβολή εκπλήρωσης των στρατιωτικών του υποχρεώσεων. Πριν λήξει η αναβολή του έστειλε επιστολή στο στρατολογικό γραφείο δηλώνοντας αντιρρησίας συνείδησης και ζητώντας να εκτελέσει εναλλακτική υπηρεσία.
Καθώς δεν κατατάχθηκε για να υπηρετήσει το υπόλοιπο της στρατιωτικής του θητείας, κινήθηκε εναντίον του ποινική δίωξη για το αδίκημα της ανυποταξίας σε ειρηνική περίοδο και το 2012, αφότου πια δεν ήταν υπόχρεος στράτευσης, εκδόθηκε σε βάρος του ερήμην απόφαση του Τριμελούς Ναυτοδικείου Πειραιώς, με την οποία καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με τριετή αναστολή. Κατά της απόφασης αυτής άσκησε την από 19 Ιουνίου 2013 έφεσή του, η οποία απορρίφθηκε με απόφαση του Τριμελούς Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Αθηνών, λόγω εκπρόθεσμης άσκησης. Η τελευταία απόφαση αναιρέθηκε, ελλείψει ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας, με απόφαση του Αρείου Πάγου (Στ’ Ποινικό Τμήμα), η οποία παρέπεμψε την υπόθεση για νέα συζήτηση στο Τριμελές Αναθεωρητικό Δικαστήριο Αθηνών.
Στην ανακοίνωση της Διεθνούς Αμνηστίας υπογραμμίζεται ότι η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, το 1996, στις συμπερασματικές παρατηρήσεις για την Ισπανία, είχε καλέσει το κράτος – μέλος του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα να «τροποποιήσει τη νομοθεσία του για την αντίρρηση συνείδησης, ώστε να μπορεί κάθε άτομο που επιθυμεί να διεκδικήσει την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης, να μπορεί να το κάνει οποιαδήποτε στιγμή, είτε πριν είτε μετά την ένταξη στις ένοπλες δυνάμεις».
Με βάση τα παραπάνω ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:
Ποιες ενέργειες προτίθενται να αναλάβουν, προκειμένου η ελληνική νομοθεσία σχετικά με τους αντιρρησίες συνείδησης να εναρμονιστεί με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία;
Ο Βουλευτής
Χρήστος Καραγιαννίδης
